Özbekistan’da tarım
Özbekistan’da tarım arazilerinin kara alanı içindeki payı %59. Tarım, ormancılık ve balıkçılığın GSYH’deki payı %17, istihdamdaki payı %25 (Dünya Bankası). Tonaj bakımından en büyük ürünler: buğday, patates ve havuç ve şalgam (FAOSTAT 2024). Bu sayfada Husfarm’ın Özbekistan’daki tarıma ilişkin tüm verilerini bir araya getirdik: arazi ve nüfus, üretim ve ticaret, arz ve talep, iklim, fiyatlar, şirketler ve fuarlar.
- Başkent
- Taşkent
- Nüfus
- 37,1 milyon (2025)
- Kırsal nüfus
- %49 (2025)
- Kara alanı
- 438.510 km²
- Kişi başına GSYH
- 3.968 ABD doları (2025)
- Para birimi
- Özbekistan somu (UZS)
Arazi, nüfus ve tarım ekonomisi
Her gösterge için verisi bulunan son yılı veriyoruz. Sıra, ülkenin Husfarm’da verisi bulunan ülkeler arasındaki yeridir (1. = en yüksek değer); dünya medyanı bu ülkelerin ortanca değeridir.
Arazi
- Tarım arazisi, kara alanına oranı (%)
- %59 2024
- 193 ülke arasında 41. sırada · dünya medyanı: %39
- Ekilebilir arazi, hektar
- 4 milyon hektar 2024
- 191 ülke arasında 57. sırada · dünya medyanı: 1,3 milyon hektar
- Kişi başına ekilebilir arazi, hektar
- 0,11 hektar 2024
- 191 ülke arasında 102. sırada · dünya medyanı: 0,12 hektar
- Çok yıllık bitkiler, kara alanına oranı (%)
- %1,0 2024
- Sulanan arazi, tarım arazisine oranı (%)
- %15 2024
- 120 ülke arasında 26. sırada · dünya medyanı: %4,0
- Orman, kara alanına oranı (%)
- %8,8 2024
- dünya medyanı: %33
Tarımsal üretim
- Tahıl verimi, hektar başına kg
- 5.496 kg/ha 2024
- 179 ülke arasında 31. sırada · dünya medyanı: 3.085 kg/ha
- Tahıl üretimi, ton
- 8,3 milyon ton 2024
- 180 ülke arasında 40. sırada · dünya medyanı: 2,1 milyon ton
- Tahıl ekim alanı, hektar
- 1,5 milyon hektar 2024
- Gübre tüketimi, ekilebilir arazinin hektarı başına kg
- 267 kg/ha 2024
- 190 ülke arasında 22. sırada · dünya medyanı: 93,1 kg/ha
- Tarımsal su çekimi, toplam su çekimine oranı (%)
- %92 2022
- Gıda üretim endeksi (2014–2016 = 100)
- 123,3 2024
- dünya medyanı: 108,9
Ekonomi ve nüfus
- Tarım, ormancılık ve balıkçılık, GSYH’ye oranı (%)
- %17 2025
- 189 ülke arasında 47. sırada · dünya medyanı: %6,8
- Tarım, ormancılık ve balıkçılık katma değeri, cari ABD doları
- 24,3 milyar ABD doları 2025
- 189 ülke arasında 35. sırada · dünya medyanı: 4,5 milyar ABD doları
- Tarımda istihdam, toplam istihdama oranı (%)
- %25 2025
- 183 ülke arasında 72. sırada · dünya medyanı: %15
- Tarımda çalışan kadınlar, kadın istihdamına oranı (%)
- %27 2025
- Kırsal nüfus, toplam nüfusa oranı (%)
- %49 2025
- 194 ülke arasında 63. sırada · dünya medyanı: %37
- Enflasyon (tüketici fiyatları), yıllık %
- %8,8 2025
Gıda güvenliği ve ticaret
- Yetersiz beslenme, nüfusa oranı (%)
- %2,5 2024
- 168 ülke arasında 105. sırada · dünya medyanı: %4,9
- Gıda ithalatı, mal ithalatına oranı (%)
- %12 2024
- dünya medyanı: %15
- Gıda ihracatı, mal ihracatına oranı (%)
- %11 2024
- dünya medyanı: %17
- Tarımsal hammadde ihracatı, mal ihracatına oranı (%)
- %1,2 2024
2000’den bu yana değişim
Dünya Bankası, World Development Indicators (güncelleme: 11 Kasım 2026), CC BY 4.0; arazi, verim ve gübre verileri FAO’dan, istihdam verileri ILO model tahminlerinden, gıda güvenliği verileri SDG veritabanı aracılığıyla FAO’dan alınmıştır.
Üretim ve ticaret
Özbekistan’da 2024 yılında tonaj bakımından en çok üretilen ürünler (FAOSTAT); ülkenin dünya sıralaması, dünya üretimindeki payı ve 10 yıllık değişimle birlikte.
| Ürün | 2024, ton | Dünya sırası | Dünya payı | 10 yıllık değişim |
|---|---|---|---|---|
| İnek sütü | 12.422.116 | 17. | %1,56 | +%48 |
| Buğday | 6.729.357 | 22. | %0,84 | −%3,3 |
| Patates | 3.716.862 | 21. | %0,95 | +%52 |
| Havuç ve şalgam | 3.566.931 | 2. | %7,90 | +%99 |
| Kütlü pamuk | 2.938.089 | 6. | %4,04 | −%14 |
| Domates | 2.303.966 | 13. | %1,22 | +%0,8 |
| Yağsız süt | 2.219.400 | 19. | %1,55 | +%76 |
| Pamuk tohumu | 2.040.000 | 6. | %4,97 | +%10 |
| Diğer sebzeler | 1.838.941 | 14. | %0,65 | −%15 |
| Üzüm | 1.832.995 | 11. | %2,41 | +%27 |
| Karpuz | 1.730.817 | 7. | %1,65 | +%2,0 |
| Elma | 1.482.332 | 10. | %1,51 | +%54 |
En büyük tarım ve gıda ihracatı, 2024
- Kuru fasulye538 milyon ABD doları319.289 ton · dünyada 4. sırada
- Üzüm196 milyon ABD doları229.726 ton · dünyada 9. sırada
- Kuru soğan119 milyon ABD doları563.309 ton · dünyada 5. sırada
- Şeftali ve nektarin96,9 milyon ABD doları103.463 ton · dünyada 6. sırada
- Lahana82,2 milyon ABD doları383.114 ton · dünyada 2. sırada
- Kiraz70,4 milyon ABD doları32.215 ton · dünyada 6. sırada
En büyük tarım ve gıda ithalatı, 2024
- Buğday938 milyon ABD doları4.922.040 ton · dünyada 14. sırada
- Ham şeker527 milyon ABD doları693.214 ton · dünyada 18. sırada
- Ayçiçek yağı405 milyon ABD doları465.302 ton · dünyada 11. sırada
- Sığır eti317 milyon ABD doları79.635 ton · dünyada 8. sırada
- Muz135 milyon ABD doları281.191 ton · dünyada 18. sırada
- Tavuk eti121 milyon ABD doları115.003 ton · dünyada 34. sırada
Tüm ürünler (147), 1961’den bu yana grafiklerle → EN
FAO, FAOSTAT: bitkisel ve hayvansal üretim ile ticaret (2024), CC BY 4.0.
Arz ve talep
Son pazarlama yılına ait USDA dengeleri ve içinde bulunulan sezon için tahmin; değişim, üretimin bir önceki yıla göre farkıdır. Birimler her ürünün adının altında verilmiştir.
| Ürün | Yıl | Üretim | Değişim | İthalat | İhracat | Tüketim | Dönem sonu stok |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Tahıllar | |||||||
| Buğdaybin ton | 2026/27 tahmin | 7.200 | +%18 | 4.000 | 2.500 | 9.000 | 1.246 |
| Mısırbin ton | 2026/27 tahmin | 800 | +%10 | 75 | 0 | 865 | 89 |
| Pirinçbin ton | 2026/27 tahmin | 245 | +%23 | 80 | 0 | 340 | 76 |
| Arpabin ton | 2026/27 tahmin | 155 | +%24 | 150 | 0 | 300 | 43 |
| Darıbin ton | 2026/27 tahmin | 110 | +%4,8 | 0 | 0 | 110 | 0 |
| Sorgumbin ton | 2026/27 tahmin | 20 | %0 | 0 | 0 | 20 | 0 |
| Yulafbin ton | 2026/27 tahmin | 1 | %0 | 3 | 0 | 4 | 0 |
| Yağlı tohumlar | |||||||
| Pamuk tohumubin ton | 2026/27 tahmin | 1.332 | −%1,3 | 0 | 1 | 1.325 | 64 |
| Ayçiçeği tohumubin ton | 2026/27 tahmin | 40 | +%18 | 70 | 1 | 105 | 9 |
| Soya fasulyesibin ton | 2026/27 tahmin | 25 | +%150 | 30 | 0 | 55 | 3 |
| Küspeler | |||||||
| Pamuk tohumu küspesibin ton | 2026/27 tahmin | 568 | −%1,9 | 10 | 0 | 585 | 52 |
| Ayçiçeği küspesibin ton | 2026/27 tahmin | 45 | +%22 | 150 | 0 | 190 | 33 |
| Soya küspesibin ton | 2026/27 tahmin | 44 | %0 | 90 | 0 | 130 | 30 |
| Bitkisel yağlar | |||||||
| Ayçiçek yağıbin ton | 2026/27 tahmin | 42 | +%24 | 325 | 25 | 345 | 99 |
| Pamuk yağıbin ton | 2026/27 tahmin | 200 | −%2,0 | 6 | 0 | 205 | 51 |
| Soya yağıbin ton | 2026/27 tahmin | 11 | %0 | 5 | 0 | 16 | 0 |
| Şeker, pamuk ve kahve | |||||||
| Pamukbin balya (480 libre) | 2026/27 tahmin | 3.400 | −%1,3 | 250 | 0 | 4.000 | 1.880 |
| Meyve ve meyve suyu | |||||||
| Sofralık üzümton | 2025/26 | 1.731.678 | %0 | 0 | 225.000 | — | — |
| Kirazton | 2026/27 tahmin | 303.400 | %0 | 0 | 40.000 | 263.400 | — |
| Şeftali ve nektarinton | 2026/27 tahmin | 233.400 | %0 | 0 | 100.000 | 133.400 | — |
| Sert kabuklu meyveler | |||||||
| Kabuksuz bademton | 2026/27 tahmin | 0 | — | 2.000 | 0 | 2.000 | 0 |
USDA Foreign Agricultural Service, Production, Supply and Distribution (PSD) veritabanı, indirme tarihi: 22 Kasım 2026; kamu malı. Pazarlama yılları ürüne ve ülkeye göre değişir.
Başkentin iklimi (Taşkent)
Başkentte (Taşkent) yıllık yağış yaklaşık 412 mm; en yağışlı ay mart (62 mm), en kurak ay ağustos (3 mm); 1 ay boyunca aylık yağış en az 60 mm. Yıllık ortalama sıcaklık 14,4 °C; en soğuk ay ocak (0,4 °C), en sıcak ay temmuz (29,0 °C). Tarım bölgeleri başkentten daha nemli, daha kurak, daha sıcak ya da daha serin olabilir.
NASA Langley Research Center, POWER projesi: 41,31° enlem ve 69,27° boylamdaki nokta için 2001–2025 klimatolojisi; model verisi (MERRA-2), meteoroloji istasyonu ölçümü değildir.
Özbekistan’da fiyatlar
Şirketler ve fuarlar
Merkezi Özbekistan’da bulunan tarım şirketleri
Husfarm’da tanıtılan 300 büyük tarım şirketinden hiçbirinin merkezi burada değil. Tüm şirket profilleri EN
Tarım fuarları
- AgroWorld Uzbekistan24–26 Mart 2027 · Taşkent · Genel tarım
Fuar açıklamaları İngilizcedir. EN
Komşu ülkelerde tarım
Sorular ve cevaplar
Özbekistan’da başlıca tarım ürünleri nelerdir?
FAOSTAT verilerine göre 2024 yılında tonaj bakımından en büyük ürünler: buğday (6,7 milyon ton), patates (3,7 milyon ton) ve havuç ve şalgam (3,6 milyon ton). Değer bakımından en büyük tarımsal ihraç ürünü: kuru fasulye (2024 yılında 538 milyon ABD doları).
Özbekistan’da tarımın önemi nedir?
Dünya Bankası verilerine göre 2025 yılında tarım, ormancılık ve balıkçılığın GSYH’deki payı %17 (24,3 milyar ABD doları); istihdamdaki payı ise %25 (2025, ILO model tahminleri).
Özbekistan’da ne kadar tarım arazisi var?
2024 yılında tarım arazilerinin kara alanı içindeki payı %59; ekilebilir arazi 4 milyon hektar, kişi başına 0,11 hektar. Tarım arazilerinin yaklaşık %15 kadarı sulanıyor (2024).
Özbekistan’da en çok yağış hangi ayda düşer?
Başkentte (Taşkent) en çok yağış martta düşer: ortalama yaklaşık 62 mm (2001–2025, NASA POWER); 1 ay boyunca aylık yağış en az 60 mm. Ülkenin diğer bölgelerinde yağış farklı olabilir.
Kaynaklar
- Dünya Bankası, World Development Indicators CC BY 4.0 · arazi, tarım ekonomisi, nüfus, gıda güvenliği
- FAO, FAOSTAT CC BY 4.0 · üretim ve ticaret
- USDA Foreign Agricultural Service, PSD Online kamu malı · arz ve talep
- NASA Langley Research Center, POWER Project başkentin iklimi
- Natural Earth kamu malı · haritadaki sınırlar, göller ve şehirler
- Husfarm piyasa fiyatları, arazi ve canlı hayvan fiyatları, döviz kurları, şirketler ve fuarlar; her birinin kaynağı bağlantılı sayfalarda

