Kazakistan’da tarım
Kazakistan’da tarım arazilerinin kara alanı içindeki payı %79. Tarım, ormancılık ve balıkçılığın GSYH’deki payı %3,7, istihdamdaki payı %11 (Dünya Bankası). Tonaj bakımından en büyük ürünler: buğday, arpa ve patates (FAOSTAT 2024). Bu sayfada Husfarm’ın Kazakistan’daki tarıma ilişkin tüm verilerini bir araya getirdik: arazi ve nüfus, üretim ve ticaret, arz ve talep, iklim, fiyatlar, şirketler ve fuarlar.
- Başkent
- Astana
- Nüfus
- 20,8 milyon (2025)
- Kırsal nüfus
- %38 (2025)
- Kara alanı
- 2.699.700 km²
- Kişi başına GSYH
- 14.692 ABD doları (2025)
- Para birimi
- Kazakistan tengesi (KZT)
Arazi, nüfus ve tarım ekonomisi
Her gösterge için verisi bulunan son yılı veriyoruz. Sıra, ülkenin Husfarm’da verisi bulunan ülkeler arasındaki yeridir (1. = en yüksek değer); dünya medyanı bu ülkelerin ortanca değeridir.
Arazi
- Tarım arazisi, kara alanına oranı (%)
- %79 2024
- 193 ülke arasında 9. sırada · dünya medyanı: %39
- Ekilebilir arazi, hektar
- 30,5 milyon hektar 2024
- 191 ülke arasında 12. sırada · dünya medyanı: 1,3 milyon hektar
- Kişi başına ekilebilir arazi, hektar
- 1,48 hektar 2024
- 191 ülke arasında 1. sırada · dünya medyanı: 0,12 hektar
- Çok yıllık bitkiler, kara alanına oranı (%)
- %0,1 2024
- Sulanan arazi, tarım arazisine oranı (%)
- %0,9 2024
- 120 ülke arasında 89. sırada · dünya medyanı: %4,0
- Orman, kara alanına oranı (%)
- %1,3 2024
- dünya medyanı: %33
Tarımsal üretim
- Tahıl verimi, hektar başına kg
- 1.530 kg/ha 2024
- 179 ülke arasında 143. sırada · dünya medyanı: 3.085 kg/ha
- Tahıl üretimi, ton
- 24,6 milyon ton 2024
- 180 ülke arasında 24. sırada · dünya medyanı: 2,1 milyon ton
- Tahıl ekim alanı, hektar
- 16,1 milyon hektar 2024
- Gübre tüketimi, ekilebilir arazinin hektarı başına kg
- 3,8 kg/ha 2024
- 190 ülke arasında 173. sırada · dünya medyanı: 93,1 kg/ha
- Tarımsal su çekimi, toplam su çekimine oranı (%)
- %57 2022
- Gıda üretim endeksi (2014–2016 = 100)
- 134,4 2024
- dünya medyanı: 108,9
Ekonomi ve nüfus
- Tarım, ormancılık ve balıkçılık, GSYH’ye oranı (%)
- %3,7 2025
- 189 ülke arasında 117. sırada · dünya medyanı: %6,8
- Tarım, ormancılık ve balıkçılık katma değeri, cari ABD doları
- 11,5 milyar ABD doları 2025
- 189 ülke arasında 51. sırada · dünya medyanı: 4,5 milyar ABD doları
- Tarımda istihdam, toplam istihdama oranı (%)
- %11 2025
- 183 ülke arasında 105. sırada · dünya medyanı: %15
- Tarımda çalışan kadınlar, kadın istihdamına oranı (%)
- %9,5 2025
- Kırsal nüfus, toplam nüfusa oranı (%)
- %38 2025
- 194 ülke arasında 93. sırada · dünya medyanı: %37
- Enflasyon (tüketici fiyatları), yıllık %
- %11 2025
Gıda güvenliği ve ticaret
- Yetersiz beslenme, nüfusa oranı (%)
- %2,5 2024
- 168 ülke arasında 136. sırada · dünya medyanı: %4,9
- Orta veya ağır gıda güvensizliği, nüfusa oranı (%)
- %1,4 2024
- dünya medyanı: %23
- Gıda ithalatı, mal ithalatına oranı (%)
- %11 2025
- dünya medyanı: %15
- Gıda ihracatı, mal ihracatına oranı (%)
- %8,9 2025
- dünya medyanı: %17
- Tarımsal hammadde ihracatı, mal ihracatına oranı (%)
- %0,2 2025
2000’den bu yana değişim
Dünya Bankası, World Development Indicators (güncelleme: 11 Kasım 2026), CC BY 4.0; arazi, verim ve gübre verileri FAO’dan, istihdam verileri ILO model tahminlerinden, gıda güvenliği verileri SDG veritabanı aracılığıyla FAO’dan alınmıştır.
Üretim ve ticaret
Kazakistan’da 2024 yılında tonaj bakımından en çok üretilen ürünler (FAOSTAT); ülkenin dünya sıralaması, dünya üretimindeki payı ve 10 yıllık değişimle birlikte.
| Ürün | 2024, ton | Dünya sırası | Dünya payı | 10 yıllık değişim |
|---|---|---|---|---|
| Buğday | 18.576.694 | 11. | %2,33 | +%43 |
| Arpa | 3.839.684 | 12. | %2,70 | +%59 |
| İnek sütü | 3.577.376 | 37. | %0,45 | +%43 |
| Patates | 2.634.610 | 26. | %0,67 | +%54 |
| Ayçiçeği | 1.834.397 | 6. | %3,51 | +%258 |
| Kavun | 1.498.584 | 3. | %5,30 | +%64 |
| Şeker pancarı | 1.268.795 | 25. | %0,43 | +%5.213 |
| Mısır | 1.005.167 | 60. | %0,08 | +%51 |
| Karpuz | 967.260 | 17. | %0,92 | −%4,5 |
| Yağsız süt | 858.490 | 33. | %0,60 | +%99 |
| Keten tohumu | 759.591 | 2. | %25,3 | +%81 |
| Kuru soğan | 756.744 | 28. | %0,70 | +%24 |
En büyük tarım ve gıda ihracatı, 2024
- Buğday1,1 milyar ABD doları5.906.689 ton · dünyada 10. sırada
- Ayçiçek yağı420 milyon ABD doları483.642 ton · dünyada 9. sırada
- Arpa265 milyon ABD doları1.599.807 ton · dünyada 9. sırada
- Keten tohumu212 milyon ABD doları423.901 ton · dünyada 2. sırada
- Pamuk lifi149 milyon ABD doları94.665 ton · dünyada 14. sırada
- Ayçiçeği92,7 milyon ABD doları176.971 ton · dünyada 9. sırada
En büyük tarım ve gıda ithalatı, 2024
- Buğday381 milyon ABD doları1.653.774 ton · dünyada 34. sırada
- İnek sütü peyniri187 milyon ABD doları47.758 ton · dünyada 32. sırada
- Tavuk eti173 milyon ABD doları131.974 ton · dünyada 30. sırada
- Ayçiçeği121 milyon ABD doları187.367 ton · dünyada 9. sırada
- Ayçiçek yağı106 milyon ABD doları119.564 ton · dünyada 27. sırada
- Çay yaprağı80,2 milyon ABD doları28.985 ton · dünyada 17. sırada
Tüm ürünler (150), 1961’den bu yana grafiklerle → EN
FAO, FAOSTAT: bitkisel ve hayvansal üretim ile ticaret (2024), CC BY 4.0.
Arz ve talep
Son pazarlama yılına ait USDA dengeleri ve içinde bulunulan sezon için tahmin; değişim, üretimin bir önceki yıla göre farkıdır. Birimler her ürünün adının altında verilmiştir.
| Ürün | Yıl | Üretim | Değişim | İthalat | İhracat | Tüketim | Dönem sonu stok |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Tahıllar | |||||||
| Buğdaybin ton | 2026/27 tahmin | 15.800 | −%18 | 1.500 | 9.500 | 8.275 | 2.529 |
| Arpabin ton | 2026/27 tahmin | 3.850 | +%7,2 | 50 | 1.500 | 2.300 | 482 |
| Mısırbin ton | 2026/27 tahmin | 1.650 | +%65 | 10 | 225 | 1.300 | 259 |
| Pirinçbin ton | 2026/27 tahmin | 270 | −%21 | 310 | 130 | 450 | 0 |
| Yulafbin ton | 2026/27 tahmin | 220 | −%20 | 3 | 10 | 250 | 46 |
| Çavdarbin ton | 2026/27 tahmin | 33 | +%6,5 | 10 | 0 | 45 | 4 |
| Darıbin ton | 2026/27 tahmin | 25 | −%17 | 0 | 0 | 25 | 0 |
| Yağlı tohumlar | |||||||
| Ayçiçeği tohumubin ton | 2026/27 tahmin | 3.000 | +%22 | 150 | 325 | 2.800 | 79 |
| Kolzabin ton | 2026/27 tahmin | 840 | +%33 | 20 | 300 | 530 | 65 |
| Soya fasulyesibin ton | 2026/27 tahmin | 180 | −%15 | 75 | 50 | 205 | 12 |
| Pamuk tohumubin ton | 2026/27 tahmin | 186 | +%36 | 5 | 90 | 101 | 0 |
| Küspeler | |||||||
| Ayçiçeği küspesibin ton | 2026/27 tahmin | 1.104 | +%18 | 20 | 875 | 250 | 78 |
| Kolza küspesibin ton | 2026/27 tahmin | 290 | +%46 | 10 | 150 | 130 | 42 |
| Soya küspesibin ton | 2026/27 tahmin | 140 | +%13 | 100 | 20 | 210 | 74 |
| Pamuk tohumu küspesibin ton | 2026/27 tahmin | 46 | +%39 | 0 | 35 | 11 | 0 |
| Bitkisel yağlar | |||||||
| Ayçiçek yağıbin ton | 2026/27 tahmin | 1.132 | +%17 | 100 | 950 | 280 | 68 |
| Kolza yağıbin ton | 2026/27 tahmin | 171 | +%46 | 0 | 140 | 31 | 0 |
| Soya yağıbin ton | 2026/27 tahmin | 33 | +%14 | 0 | 10 | 23 | 2 |
| Pamuk yağıbin ton | 2026/27 tahmin | 16 | +%45 | 0 | 11 | 5 | 0 |
| Şeker, pamuk ve kahve | |||||||
| Çiğ kahvebin çuval (60 kg) | 2026/27 tahmin | 0 | — | 575 | 0 | 575 | 0 |
| Şeker (santrifüj)bin ton | 2026/27 tahmin | 60 | −%14 | 650 | 160 | 550 | 70 |
| Pamukbin balya (480 libre) | 2026/27 tahmin | 475 | +%36 | 0 | 400 | 20 | 106 |
| Et | |||||||
| Tavuk etibin ton | 2027 tahmin | 340 | +%3,0 | 135 | 10 | 465 | 0 |
| Meyve ve meyve suyu | |||||||
| Elmaton | 2025/26 | 251.500 | %0 | 115.000 | 0 | 366.500 | — |
| Armutton | 2025/26 | 0 | — | 80.000 | 0 | 80.000 | — |
| Şeftali ve nektarinton | 2026/27 tahmin | 3.800 | %0 | 50.000 | 10.000 | 43.800 | — |
| Kirazton | 2026/27 tahmin | 0 | — | 8.000 | 0 | 8.000 | — |
| Sofralık üzümton | 2025/26 | 0 | — | 115.000 | 0 | — | — |
| Mandalinabin ton | 2025/26 | 0 | — | 120 | 0 | — | — |
| Sert kabuklu meyveler | |||||||
| Kabuksuz bademton | 2026/27 tahmin | 0 | — | 14.000 | 0 | 14.000 | 0 |
| Kabuklu cevizton | 2026/27 tahmin | 0 | — | 3.500 | 0 | 3.500 | 0 |
| Kabuklu Antep fıstığıton | 2025/26 | 0 | — | 200 | 0 | 200 | 0 |
USDA Foreign Agricultural Service, Production, Supply and Distribution (PSD) veritabanı, indirme tarihi: 22 Kasım 2026; kamu malı. Pazarlama yılları ürüne ve ülkeye göre değişir.
Başkentin iklimi (Astana)
Başkentte (Astana) yıllık yağış yaklaşık 370 mm; en yağışlı ay temmuz (55 mm), en kurak ay ocak (20 mm); hiçbir ayda yağış 60 mm’ye ulaşmıyor. Yıllık ortalama sıcaklık 3,3 °C; en soğuk ay ocak (−16,9 °C), en sıcak ay temmuz (20,7 °C). Tarım bölgeleri başkentten daha nemli, daha kurak, daha sıcak ya da daha serin olabilir.
NASA Langley Research Center, POWER projesi: 51,19° enlem ve 71,44° boylamdaki nokta için 2001–2025 klimatolojisi; model verisi (MERRA-2), meteoroloji istasyonu ölçümü değildir.
Kazakistan’da fiyatlar
Şirketler ve fuarlar
Merkezi Kazakistan’da bulunan tarım şirketleri
Husfarm’da tanıtılan 300 büyük tarım şirketinden hiçbirinin merkezi burada değil. Tüm şirket profilleri EN
Tarım fuarları
- AgriTek / FarmTek Astana10–12 Mart 2027 · Nursultan · Makine ve teknoloji
Fuar açıklamaları İngilizcedir. EN
Komşu ülkelerde tarım
Sorular ve cevaplar
Kazakistan’da başlıca tarım ürünleri nelerdir?
FAOSTAT verilerine göre 2024 yılında tonaj bakımından en büyük ürünler: buğday (18,6 milyon ton), arpa (3,8 milyon ton) ve patates (2,6 milyon ton). Değer bakımından en büyük tarımsal ihraç ürünü: buğday (2024 yılında 1,1 milyar ABD doları).
Kazakistan’da tarımın önemi nedir?
Dünya Bankası verilerine göre 2025 yılında tarım, ormancılık ve balıkçılığın GSYH’deki payı %3,7 (11,5 milyar ABD doları); istihdamdaki payı ise %11 (2025, ILO model tahminleri).
Kazakistan’da ne kadar tarım arazisi var?
2024 yılında tarım arazilerinin kara alanı içindeki payı %79; ekilebilir arazi 30,5 milyon hektar, kişi başına 1,48 hektar. Tarım arazilerinin yaklaşık %0,9 kadarı sulanıyor (2024).
Kazakistan’da en çok yağış hangi ayda düşer?
Başkentte (Astana) en çok yağış temmuzda düşer: ortalama yaklaşık 55 mm (2001–2025, NASA POWER); hiçbir ayda yağış 60 mm’ye ulaşmıyor. Ülkenin diğer bölgelerinde yağış farklı olabilir.
Kaynaklar
- Dünya Bankası, World Development Indicators CC BY 4.0 · arazi, tarım ekonomisi, nüfus, gıda güvenliği
- FAO, FAOSTAT CC BY 4.0 · üretim ve ticaret
- USDA Foreign Agricultural Service, PSD Online kamu malı · arz ve talep
- NASA Langley Research Center, POWER Project başkentin iklimi
- Natural Earth kamu malı · haritadaki sınırlar, göller ve şehirler
- Husfarm piyasa fiyatları, arazi ve canlı hayvan fiyatları, döviz kurları, şirketler ve fuarlar; her birinin kaynağı bağlantılı sayfalarda

