İçeriğe geç
Husfarm
🇹🇯 Tacikistan · Avrupa ve Orta Asya · alt-orta gelirli ülke

Tacikistan’da tarım

Tacikistan’da tarım arazilerinin kara alanı içindeki payı %28. Tarım, ormancılık ve balıkçılığın GSYH’deki payı %23, istihdamdaki payı %43 (Dünya Bankası). Tonaj bakımından en büyük ürünler: patates, buğday ve kuru soğan (FAOSTAT 2024). Bu sayfada Husfarm’ın Tacikistan’daki tarıma ilişkin tüm verilerini bir araya getirdik: arazi ve nüfus, üretim ve ticaret, arz ve talep, iklim, fiyatlar, şirketler ve fuarlar.

Başkent
Duşanbe
Nüfus
10,8 milyon (2025)
Kırsal nüfus
%74 (2025)
Kara alanı
138.790 km²
Kişi başına GSYH
1.637 ABD doları (2025)
Para birimi
Tacikistan somonisi (TJS)
Harita: Tacikistan – idari bölgeler, büyük şehirler, Husfarm halleri ve fuarlar
DuşanbeKhujandQurghonteppaUroteppaKhorugh
Bölge adlarını görmek için imleci haritanın üzerine getirin veya haritaya dokunun. Sınırlar: Natural Earth 1:10m admin-1 (kamu malı); en son idari değişiklikleri göstermeyebilir.

Arazi, nüfus ve tarım ekonomisi

Her gösterge için verisi bulunan son yılı veriyoruz. Sıra, ülkenin Husfarm’da verisi bulunan ülkeler arasındaki yeridir (1. = en yüksek değer); dünya medyanı bu ülkelerin ortanca değeridir.

Arazi

Tarım arazisi, kara alanına oranı (%)
%28 2024
193 ülke arasında 123. sırada · dünya medyanı: %39
Ekilebilir arazi, hektar
845.300 hektar 2024
191 ülke arasında 114. sırada · dünya medyanı: 1,3 milyon hektar
Kişi başına ekilebilir arazi, hektar
0,08 hektar 2024
191 ülke arasında 128. sırada · dünya medyanı: 0,12 hektar
Çok yıllık bitkiler, kara alanına oranı (%)
%1,5 2024
Sulanan arazi, tarım arazisine oranı (%)
%15 2024
120 ülke arasında 27. sırada · dünya medyanı: %4,0
Orman, kara alanına oranı (%)
%3,1 2024
dünya medyanı: %33

Tarımsal üretim

Tahıl verimi, hektar başına kg
4.124 kg/ha 2024
179 ülke arasında 61. sırada · dünya medyanı: 3.085 kg/ha
Tahıl üretimi, ton
1,6 milyon ton 2024
180 ülke arasında 94. sırada · dünya medyanı: 2,1 milyon ton
Tahıl ekim alanı, hektar
376.457 hektar 2024
Gübre tüketimi, ekilebilir arazinin hektarı başına kg
46,0 kg/ha 2024
190 ülke arasında 120. sırada · dünya medyanı: 93,1 kg/ha
Tarımsal su çekimi, toplam su çekimine oranı (%)
%75 2022
Gıda üretim endeksi (2014–2016 = 100)
177,6 2024
dünya medyanı: 108,9

Ekonomi ve nüfus

Tarım, ormancılık ve balıkçılık, GSYH’ye oranı (%)
%23 2024
189 ülke arasında 27. sırada · dünya medyanı: %6,8
Tarım, ormancılık ve balıkçılık katma değeri, cari ABD doları
3,3 milyar ABD doları 2024
189 ülke arasında 101. sırada · dünya medyanı: 4,5 milyar ABD doları
Tarımda istihdam, toplam istihdama oranı (%)
%43 2025
183 ülke arasında 34. sırada · dünya medyanı: %15
Tarımda çalışan kadınlar, kadın istihdamına oranı (%)
%61 2025
Kırsal nüfus, toplam nüfusa oranı (%)
%74 2025
194 ülke arasında 14. sırada · dünya medyanı: %37
Enflasyon (tüketici fiyatları), yıllık %
%3,4 2025

Gıda güvenliği ve ticaret

Yetersiz beslenme, nüfusa oranı (%)
%8,0 2024
168 ülke arasında 65. sırada · dünya medyanı: %4,9
Orta veya ağır gıda güvensizliği, nüfusa oranı (%)
%24 2024
dünya medyanı: %23
Gıda ithalatı, mal ithalatına oranı (%)
%26 2023
dünya medyanı: %15
Gıda ihracatı, mal ihracatına oranı (%)
%5,2 2023
dünya medyanı: %17
Tarımsal hammadde ihracatı, mal ihracatına oranı (%)
%16 2023

2000’den bu yana değişim

Tarım, GSYH’ye oranı (%)%23 2024
%18%22%2620002024
Tarımda istihdam (%)%43 2025
%41%51%6220002025
Tahıl verimi, kg/ha4.124 kg/ha 2024
8892.7174.54620002024
Gıda üretim endeksi178 2024
7,310420020002024

Dünya Bankası, World Development Indicators (güncelleme: 11 Kasım 2026), CC BY 4.0; arazi, verim ve gübre verileri FAO’dan, istihdam verileri ILO model tahminlerinden, gıda güvenliği verileri SDG veritabanı aracılığıyla FAO’dan alınmıştır.

Üretim ve ticaret

Tacikistan’da 2024 yılında tonaj bakımından en çok üretilen ürünler (FAOSTAT); ülkenin dünya sıralaması, dünya üretimindeki payı ve 10 yıllık değişimle birlikte.

Ürün2024, tonDünya sırasıDünya payı10 yıllık değişim
Patates1.263.94840.%0,32+%48
İnek sütü1.177.38170.%0,15+%38
Buğday880.73453.%0,11+%1,4
Kuru soğan725.90429.%0,67+%73
Karpuz669.81920.%0,64+%23
Domates462.08047.%0,25+%31
Havuç ve şalgam357.00521.%0,79+%9,4
Diğer sebzeler341.76949.%0,12+%4,8
Mısır340.00084.%0,03+%75
Sığır eti313.63939.%0,45+%610
Kayısı313.0523.%6,81+%849
Üzüm289.93131.%0,38+%54

En büyük tarım ve gıda ihracatı, 2024

  1. Pamuk lifi170 milyon ABD doları100.524 ton · dünyada 13. sırada
  2. Üzüm5,6 milyon ABD doları23.701 ton · dünyada 23. sırada
  3. Yeşil soğan ve arpacık3,2 milyon ABD doları29.286 ton · dünyada 6. sırada
  4. Pamuk tohumu2,1 milyon ABD doları896 ton · dünyada 25. sırada
  5. Kayısı2,1 milyon ABD doları4.774 ton · dünyada 14. sırada
  6. Erik1,4 milyon ABD doları3.767 ton · dünyada 26. sırada

En büyük tarım ve gıda ithalatı, 2024

  1. Buğday284 milyon ABD doları1.141.731 ton · dünyada 42. sırada
  2. Ayçiçek yağı78,2 milyon ABD doları78.055 ton · dünyada 34. sırada
  3. Muz43,3 milyon ABD doları34.177 ton · dünyada 61. sırada
  4. Margarin20,9 milyon ABD doları15.108 ton · dünyada 21. sırada
  5. Patates16 milyon ABD doları80.111 ton · dünyada 40. sırada
  6. Mısır15,9 milyon ABD doları80.582 ton · dünyada 95. sırada

Tüm ürünler (96), 1961’den bu yana grafiklerle → EN

FAO, FAOSTAT: bitkisel ve hayvansal üretim ile ticaret (2024), CC BY 4.0.

Arz ve talep

Son pazarlama yılına ait USDA dengeleri ve içinde bulunulan sezon için tahmin; değişim, üretimin bir önceki yıla göre farkıdır. Birimler her ürünün adının altında verilmiştir.

ÜrünYılÜretimDeğişimİthalatİhracatTüketimDönem sonu stok
Tahıllar
Buğdaybin ton2026/27 tahmin880+%8,51.37502.325335
Mısırbin ton2026/27 tahmin475+%1960053547
Arpabin ton2026/27 tahmin170+%3,070024525
Yağlı tohumlar
Pamuk tohumubin ton2026/27 tahmin225+%8,74002656
Küspeler
Pamuk tohumu küspesibin ton2026/27 tahmin77%0150920
Bitkisel yağlar
Pamuk yağıbin ton2026/27 tahmin28%070350
Şeker, pamuk ve kahve
Pamukbin balya (480 libre)2026/27 tahmin575+%8,5047510094

USDA Foreign Agricultural Service, Production, Supply and Distribution (PSD) veritabanı, indirme tarihi: 22 Kasım 2026; kamu malı. Pazarlama yılları ürüne ve ülkeye göre değişir.

Başkentin iklimi (Duşanbe)

Başkentte (Duşanbe) yıllık yağış yaklaşık 317 mm; en yağışlı ay mart (52 mm), en kurak ay ağustos (1 mm); hiçbir ayda yağış 60 mm’ye ulaşmıyor. Yıllık ortalama sıcaklık 13,9 °C; en soğuk ay ocak (0,7 °C), en sıcak ay temmuz (27,7 °C). Tarım bölgeleri başkentten daha nemli, daha kurak, daha sıcak ya da daha serin olabilir.

Yağış aylık, mm
0102030405060OŞMNMHTAEEKA
Sıcaklık aylık ortalama, °C
0°5°10°15°20°25°30°OŞMNMHTAEEKA

NASA Langley Research Center, POWER projesi: 38,59° enlem ve 68,79° boylamdaki nokta için 2001–2025 klimatolojisi; model verisi (MERRA-2), meteoroloji istasyonu ölçümü değildir.

Tacikistan’da fiyatlar

Şirketler ve fuarlar

Merkezi Tacikistan’da bulunan tarım şirketleri

Husfarm’da tanıtılan 300 büyük tarım şirketinden hiçbirinin merkezi burada değil. Tüm şirket profilleri EN

Tarım fuarları

Husfarm takviminde henüz Tacikistan’daki bir tarım fuarı yok. Fuar takvimi EN

Komşu ülkelerde tarım

Sorular ve cevaplar

Tacikistan’da başlıca tarım ürünleri nelerdir?

FAOSTAT verilerine göre 2024 yılında tonaj bakımından en büyük ürünler: patates (1,3 milyon ton), buğday (880.734 ton) ve kuru soğan (725.904 ton). Değer bakımından en büyük tarımsal ihraç ürünü: pamuk lifi (2024 yılında 170 milyon ABD doları).

Tacikistan’da tarımın önemi nedir?

Dünya Bankası verilerine göre 2024 yılında tarım, ormancılık ve balıkçılığın GSYH’deki payı %23 (3,3 milyar ABD doları); istihdamdaki payı ise %43 (2025, ILO model tahminleri).

Tacikistan’da ne kadar tarım arazisi var?

2024 yılında tarım arazilerinin kara alanı içindeki payı %28; ekilebilir arazi 845.300 hektar, kişi başına 0,08 hektar. Tarım arazilerinin yaklaşık %15 kadarı sulanıyor (2024).

Tacikistan’da en çok yağış hangi ayda düşer?

Başkentte (Duşanbe) en çok yağış martta düşer: ortalama yaklaşık 52 mm (2001–2025, NASA POWER); hiçbir ayda yağış 60 mm’ye ulaşmıyor. Ülkenin diğer bölgelerinde yağış farklı olabilir.

Kaynaklar

This page in English