Afganistan’da tarım
Afganistan’da tarım arazilerinin kara alanı içindeki payı %58. Tarım, ormancılık ve balıkçılığın GSYH’deki payı %34, istihdamdaki payı %52 (Dünya Bankası). Tonaj bakımından en büyük ürünler: buğday, karpuz ve üzüm (FAOSTAT 2024). Bu sayfada Husfarm’ın Afganistan’daki tarıma ilişkin tüm verilerini bir araya getirdik: arazi ve nüfus, üretim ve ticaret, arz ve talep, iklim, fiyatlar, şirketler ve fuarlar.
- Başkent
- Kâbil
- Nüfus
- 43,8 milyon (2025)
- Kırsal nüfus
- %74 (2025)
- Kara alanı
- 652.230 km²
- Kişi başına GSYH
- 417 ABD doları (2024)
- Para birimi
- Afganistan afganisi (AFN)
Arazi, nüfus ve tarım ekonomisi
Her gösterge için verisi bulunan son yılı veriyoruz. Sıra, ülkenin Husfarm’da verisi bulunan ülkeler arasındaki yeridir (1. = en yüksek değer); dünya medyanı bu ülkelerin ortanca değeridir.
Arazi
- Tarım arazisi, kara alanına oranı (%)
- %58 2024
- 193 ülke arasında 42. sırada · dünya medyanı: %39
- Ekilebilir arazi, hektar
- 7,8 milyon hektar 2024
- 191 ülke arasında 34. sırada · dünya medyanı: 1,3 milyon hektar
- Kişi başına ekilebilir arazi, hektar
- 0,18 hektar 2024
- 191 ülke arasında 70. sırada · dünya medyanı: 0,12 hektar
- Çok yıllık bitkiler, kara alanına oranı (%)
- %0,4 2024
- Sulanan arazi, tarım arazisine oranı (%)
- %5,9 2024
- 120 ülke arasında 51. sırada · dünya medyanı: %4,0
- Orman, kara alanına oranı (%)
- %1,9 2024
- dünya medyanı: %33
Tarımsal üretim
- Tahıl verimi, hektar başına kg
- 2.359 kg/ha 2024
- 179 ülke arasında 110. sırada · dünya medyanı: 3.085 kg/ha
- Tahıl üretimi, ton
- 6,2 milyon ton 2024
- 180 ülke arasında 46. sırada · dünya medyanı: 2,1 milyon ton
- Tahıl ekim alanı, hektar
- 2,6 milyon hektar 2024
- Gübre tüketimi, ekilebilir arazinin hektarı başına kg
- 18,0 kg/ha 2024
- 190 ülke arasında 146. sırada · dünya medyanı: 93,1 kg/ha
- Tarımsal su çekimi, toplam su çekimine oranı (%)
- %98 2022
- Gıda üretim endeksi (2014–2016 = 100)
- 120,4 2024
- dünya medyanı: 108,9
Ekonomi ve nüfus
- Tarım, ormancılık ve balıkçılık, GSYH’ye oranı (%)
- %34 2024
- 189 ülke arasında 6. sırada · dünya medyanı: %6,8
- Tarım, ormancılık ve balıkçılık katma değeri, cari ABD doları
- 6,1 milyar ABD doları 2024
- 189 ülke arasında 79. sırada · dünya medyanı: 4,5 milyar ABD doları
- Tarımda istihdam, toplam istihdama oranı (%)
- %52 2025
- 183 ülke arasında 23. sırada · dünya medyanı: %15
- Tarımda çalışan kadınlar, kadın istihdamına oranı (%)
- %75 2025
- Kırsal nüfus, toplam nüfusa oranı (%)
- %74 2025
- 194 ülke arasında 13. sırada · dünya medyanı: %37
- Enflasyon (tüketici fiyatları), yıllık %
- -%6,6 2024
Gıda güvenliği ve ticaret
- Yetersiz beslenme, nüfusa oranı (%)
- %28 2024
- 168 ülke arasında 13. sırada · dünya medyanı: %4,9
- Orta veya ağır gıda güvensizliği, nüfusa oranı (%)
- %78 2024
- dünya medyanı: %23
- Gıda ithalatı, mal ithalatına oranı (%)
- %27 2019
- dünya medyanı: %15
- Gıda ihracatı, mal ihracatına oranı (%)
- %64 2019
- dünya medyanı: %17
- Tarımsal hammadde ihracatı, mal ihracatına oranı (%)
- %21 2019
2000’den bu yana değişim
Dünya Bankası, World Development Indicators (güncelleme: 11 Kasım 2026), CC BY 4.0; arazi, verim ve gübre verileri FAO’dan, istihdam verileri ILO model tahminlerinden, gıda güvenliği verileri SDG veritabanı aracılığıyla FAO’dan alınmıştır.
Üretim ve ticaret
Afganistan’da 2024 yılında tonaj bakımından en çok üretilen ürünler (FAOSTAT); ülkenin dünya sıralaması, dünya üretimindeki payı ve 10 yıllık değişimle birlikte.
| Ürün | 2024, ton | Dünya sırası | Dünya payı | 10 yıllık değişim |
|---|---|---|---|---|
| Buğday | 5.200.000 | 27. | %0,65 | −%3,2 |
| İnek sütü | 1.928.136 | 55. | %0,24 | −%8,2 |
| Karpuz | 1.180.437 | 14. | %1,12 | +%292 |
| Üzüm | 1.141.407 | 16. | %1,50 | +%53 |
| Patates | 908.218 | 46. | %0,23 | +%167 |
| Yağsız süt | 733.695 | 39. | %0,51 | +%27 |
| Diğer sebzeler | 723.238 | 27. | %0,26 | −%6,8 |
| Kavun | 701.220 | 8. | %2,48 | +%156 |
| Çeltik | 654.000 | 44. | %0,08 | −%18 |
| Kuru soğan | 614.771 | 34. | %0,57 | +%211 |
| Elma | 333.838 | 34. | %0,34 | +%273 |
| Mısır | 260.000 | 89. | %0,02 | −%18 |
En büyük tarım ve gıda ihracatı, 2024
- Pamuk lifi202 milyon ABD doları111.111 ton · dünyada 12. sırada
- Kuru soğan85,6 milyon ABD doları568.074 ton · dünyada 4. sırada
- Diğer baharat ve aromatik bitkiler50,5 milyon ABD doları193 ton · dünyada 81. sırada
- Kuru fasulye45,6 milyon ABD doları83.912 ton · dünyada 14. sırada
- Anason, kişniş, kimyon ve rezene43,4 milyon ABD doları19.886 ton · dünyada 7. sırada
- Elma43,2 milyon ABD doları53.690 ton · dünyada 23. sırada
En büyük tarım ve gıda ithalatı, 2024
- Palm yağı250 milyon ABD doları209.488 ton · dünyada 35. sırada
- Kuru fasulye156 milyon ABD doları47.851 ton · dünyada 24. sırada
- Ayçiçek yağı62,9 milyon ABD doları52.415 ton · dünyada 48. sırada
- Patates61,9 milyon ABD doları322.785 ton · dünyada 10. sırada
- Buğday52,3 milyon ABD doları274.399 ton · dünyada 82. sırada
- Domates36,7 milyon ABD doları119.340 ton · dünyada 15. sırada
Tüm ürünler (100), 1961’den bu yana grafiklerle → EN
FAO, FAOSTAT: bitkisel ve hayvansal üretim ile ticaret (2024), CC BY 4.0.
Arz ve talep
Son pazarlama yılına ait USDA dengeleri ve içinde bulunulan sezon için tahmin; değişim, üretimin bir önceki yıla göre farkıdır. Birimler her ürünün adının altında verilmiştir.
| Ürün | Yıl | Üretim | Değişim | İthalat | İhracat | Tüketim | Dönem sonu stok |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Tahıllar | |||||||
| Buğdaybin ton | 2026/27 tahmin | 4.800 | %0 | 4.700 | 0 | 9.500 | 1.064 |
| Mısırbin ton | 2026/27 tahmin | 350 | +%27 | 50 | 1 | 399 | 0 |
| Pirinçbin ton | 2026/27 tahmin | 290 | +%7,4 | 60 | 0 | 350 | 0 |
| Arpabin ton | 2026/27 tahmin | 105 | +%5,0 | 10 | 5 | 110 | 8 |
| Bitkisel yağlar | |||||||
| Palm yağıbin ton | 2026/27 tahmin | 0 | — | 290 | 0 | 290 | 40 |
| Şeker, pamuk ve kahve | |||||||
| Pamukbin balya (480 libre) | 2026/27 tahmin | 375 | %0 | 0 | 375 | 15 | 45 |
| Meyve ve meyve suyu | |||||||
| Elmaton | 2025/26 | 0 | — | 20.000 | 0 | 20.000 | — |
USDA Foreign Agricultural Service, Production, Supply and Distribution (PSD) veritabanı, indirme tarihi: 22 Kasım 2026; kamu malı. Pazarlama yılları ürüne ve ülkeye göre değişir.
Başkentin iklimi (Kâbil)
Başkentte (Kâbil) yıllık yağış yaklaşık 521 mm; en yağışlı ay nisan (79 mm), en kurak ay aralık (19 mm); 3 ay boyunca aylık yağış en az 60 mm. Yıllık ortalama sıcaklık 11,7 °C; en soğuk ay ocak (−0,6 °C), en sıcak ay temmuz (23,0 °C). Tarım bölgeleri başkentten daha nemli, daha kurak, daha sıcak ya da daha serin olabilir.
NASA Langley Research Center, POWER projesi: 34,52° enlem ve 69,18° boylamdaki nokta için 2001–2025 klimatolojisi; model verisi (MERRA-2), meteoroloji istasyonu ölçümü değildir.
Afganistan’da fiyatlar
Şirketler ve fuarlar
Merkezi Afganistan’da bulunan tarım şirketleri
Husfarm’da tanıtılan 300 büyük tarım şirketinden hiçbirinin merkezi burada değil. Tüm şirket profilleri EN
Tarım fuarları
Husfarm takviminde henüz Afganistan’daki bir tarım fuarı yok. Fuar takvimi EN
Komşu ülkelerde tarım
Sorular ve cevaplar
Afganistan’da başlıca tarım ürünleri nelerdir?
FAOSTAT verilerine göre 2024 yılında tonaj bakımından en büyük ürünler: buğday (5,2 milyon ton), karpuz (1,2 milyon ton) ve üzüm (1,1 milyon ton). Değer bakımından en büyük tarımsal ihraç ürünü: pamuk lifi (2024 yılında 202 milyon ABD doları).
Afganistan’da tarımın önemi nedir?
Dünya Bankası verilerine göre 2024 yılında tarım, ormancılık ve balıkçılığın GSYH’deki payı %34 (6,1 milyar ABD doları); istihdamdaki payı ise %52 (2025, ILO model tahminleri).
Afganistan’da ne kadar tarım arazisi var?
2024 yılında tarım arazilerinin kara alanı içindeki payı %58; ekilebilir arazi 7,8 milyon hektar, kişi başına 0,18 hektar. Tarım arazilerinin yaklaşık %5,9 kadarı sulanıyor (2024).
Afganistan’da en çok yağış hangi ayda düşer?
Başkentte (Kâbil) en çok yağış nisanda düşer: ortalama yaklaşık 79 mm (2001–2025, NASA POWER); 3 ay boyunca aylık yağış en az 60 mm. Ülkenin diğer bölgelerinde yağış farklı olabilir.
Kaynaklar
- Dünya Bankası, World Development Indicators CC BY 4.0 · arazi, tarım ekonomisi, nüfus, gıda güvenliği
- FAO, FAOSTAT CC BY 4.0 · üretim ve ticaret
- USDA Foreign Agricultural Service, PSD Online kamu malı · arz ve talep
- NASA Langley Research Center, POWER Project başkentin iklimi
- Natural Earth kamu malı · haritadaki sınırlar, göller ve şehirler
- Husfarm piyasa fiyatları, arazi ve canlı hayvan fiyatları, döviz kurları, şirketler ve fuarlar; her birinin kaynağı bağlantılı sayfalarda

