İçeriğe geç
Husfarm
🇹🇿 Tanzanya · Sahra Altı Afrika · alt-orta gelirli ülke

Tanzanya’da tarım

Tanzanya’da tarım arazilerinin kara alanı içindeki payı %45. Tarım, ormancılık ve balıkçılığın GSYH’deki payı %23, istihdamdaki payı %65 (Dünya Bankası). Tonaj bakımından en büyük ürünler: manyok, mısır ve çeltik (FAOSTAT 2024). Bu sayfada Husfarm’ın Tanzanya’daki tarıma ilişkin tüm verilerini bir araya getirdik: arazi ve nüfus, üretim ve ticaret, arz ve talep, iklim, fiyatlar, şirketler ve fuarlar.

Başkent
Dodoma
Nüfus
70,5 milyon (2025)
Kırsal nüfus
%63 (2025)
Kara alanı
884.000 km²
Kişi başına GSYH
1.319 ABD doları (2025)
Para birimi
Tanzanya şilini (TZS)
Harita: Tanzanya – idari bölgeler, büyük şehirler, Husfarm halleri ve fuarlar
DarüsselamMoshiMwanzaZanzibarMbeyaTangaDodomaKigomaTaboraMusomaSongeaIringa
Bölge adlarını görmek için imleci haritanın üzerine getirin veya haritaya dokunun. Sınırlar: Natural Earth 1:10m admin-1 (kamu malı); en son idari değişiklikleri göstermeyebilir.

Arazi, nüfus ve tarım ekonomisi

Her gösterge için verisi bulunan son yılı veriyoruz. Sıra, ülkenin Husfarm’da verisi bulunan ülkeler arasındaki yeridir (1. = en yüksek değer); dünya medyanı bu ülkelerin ortanca değeridir.

Arazi

Tarım arazisi, kara alanına oranı (%)
%45 2024
193 ülke arasında 77. sırada · dünya medyanı: %39
Ekilebilir arazi, hektar
13,7 milyon hektar 2024
191 ülke arasında 23. sırada · dünya medyanı: 1,3 milyon hektar
Kişi başına ekilebilir arazi, hektar
0,20 hektar 2024
191 ülke arasında 64. sırada · dünya medyanı: 0,12 hektar
Çok yıllık bitkiler, kara alanına oranı (%)
%2,5 2024
Orman, kara alanına oranı (%)
%50 2024
dünya medyanı: %33

Tarımsal üretim

Tahıl verimi, hektar başına kg
1.872 kg/ha 2024
179 ülke arasında 127. sırada · dünya medyanı: 3.085 kg/ha
Tahıl üretimi, ton
15,5 milyon ton 2024
180 ülke arasında 31. sırada · dünya medyanı: 2,1 milyon ton
Tahıl ekim alanı, hektar
8,3 milyon hektar 2024
Gübre tüketimi, ekilebilir arazinin hektarı başına kg
17,7 kg/ha 2024
190 ülke arasında 147. sırada · dünya medyanı: 93,1 kg/ha
Tarımsal su çekimi, toplam su çekimine oranı (%)
%89 2022
Gıda üretim endeksi (2014–2016 = 100)
129,1 2024
dünya medyanı: 108,9

Ekonomi ve nüfus

Tarım, ormancılık ve balıkçılık, GSYH’ye oranı (%)
%23 2025
189 ülke arasında 31. sırada · dünya medyanı: %6,8
Tarım, ormancılık ve balıkçılık katma değeri, cari ABD doları
20,7 milyar ABD doları 2025
189 ülke arasında 40. sırada · dünya medyanı: 4,5 milyar ABD doları
Tarımda istihdam, toplam istihdama oranı (%)
%65 2025
183 ülke arasında 10. sırada · dünya medyanı: %15
Tarımda çalışan kadınlar, kadın istihdamına oranı (%)
%67 2025
Kırsal nüfus, toplam nüfusa oranı (%)
%63 2025
194 ülke arasında 36. sırada · dünya medyanı: %37
Enflasyon (tüketici fiyatları), yıllık %
%3,3 2025

Gıda güvenliği ve ticaret

Yetersiz beslenme, nüfusa oranı (%)
%19 2024
168 ülke arasında 28. sırada · dünya medyanı: %4,9
Orta veya ağır gıda güvensizliği, nüfusa oranı (%)
%57 2024
dünya medyanı: %23
Gıda ithalatı, mal ithalatına oranı (%)
%8,2 2025
dünya medyanı: %15
Gıda ihracatı, mal ihracatına oranı (%)
%31 2025
dünya medyanı: %17
Tarımsal hammadde ihracatı, mal ihracatına oranı (%)
%2,6 2025

2000’den bu yana değişim

Tarım, GSYH’ye oranı (%)%23 2025
%22%26%3020002025
Tarımda istihdam (%)%65 2025
%63%69%7520002025
Tahıl verimi, kg/ha1.872 kg/ha 2024
6801.4512.22120002024
Gıda üretim endeksi129 2024
26,384,414220002024

Dünya Bankası, World Development Indicators (güncelleme: 11 Kasım 2026), CC BY 4.0; arazi, verim ve gübre verileri FAO’dan, istihdam verileri ILO model tahminlerinden, gıda güvenliği verileri SDG veritabanı aracılığıyla FAO’dan alınmıştır.

Üretim ve ticaret

Tanzanya’da 2024 yılında tonaj bakımından en çok üretilen ürünler (FAOSTAT); ülkenin dünya sıralaması, dünya üretimindeki payı ve 10 yıllık değişimle birlikte.

Ürün2024, tonDünya sırasıDünya payı10 yıllık değişim
Manyok10.532.00010.%3,08+%111
Mısır10.084.00015.%0,83+%50
İnek sütü4.130.28531.%0,52+%102
Çeltik4.052.14120.%0,49+%55
Şeker kamışı3.343.95535.%0,17+%19
Muz3.269.9709.%2,35+%2,4
Tatlı patates2.227.5154.%2,45−%36
Diğer sebzeler1.952.86812.%0,69+%4,6
Kuru fasulye1.463.8194.%4,83+%31
Yağsız süt1.322.94325.%0,93+%87
Ayçiçeği1.200.00011.%2,30+%50
Sorgum800.00017.%1,24−%9,4

En büyük tarım ve gıda ihracatı, 2024

  1. Kaju542 milyon ABD doları428.295 ton · dünyada 3. sırada
  2. Ham tütün509 milyon ABD doları108.498 ton · dünyada 7. sırada
  3. Çiğ kahve293 milyon ABD doları82.171 ton · dünyada 15. sırada
  4. Susam268 milyon ABD doları196.742 ton · dünyada 5. sırada
  5. Güvercin bezelyesi235 milyon ABD doları341.126 ton · dünyada 1. sırada
  6. Kakao çekirdeği103 milyon ABD doları14.167 ton · dünyada 21. sırada

En büyük tarım ve gıda ithalatı, 2024

  1. Buğday393 milyon ABD doları1.344.974 ton · dünyada 38. sırada
  2. Palm yağı175 milyon ABD doları314.127 ton · dünyada 29. sırada
  3. Ham şeker32,6 milyon ABD doları44.659 ton · dünyada 58. sırada
  4. Mısır26,4 milyon ABD doları21.630 ton · dünyada 121. sırada
  5. Ham tütün16,5 milyon ABD doları2.974 ton · dünyada 64. sırada
  6. Şarap13,1 milyon ABD doları8.218 ton · dünyada 72. sırada

Tüm ürünler (135), 1961’den bu yana grafiklerle → EN

FAO, FAOSTAT: bitkisel ve hayvansal üretim ile ticaret (2024), CC BY 4.0.

Arz ve talep

Son pazarlama yılına ait USDA dengeleri ve içinde bulunulan sezon için tahmin; değişim, üretimin bir önceki yıla göre farkıdır. Birimler her ürünün adının altında verilmiştir.

ÜrünYılÜretimDeğişimİthalatİhracatTüketimDönem sonu stok
Tahıllar
Mısırbin ton2026/27 tahmin7.300−%2,7309007.200191
Pirinçbin ton2026/27 tahmin2.400−%4,45001502.7500
Buğdaybin ton2026/27 tahmin75%01.600801.700128
Sorgumbin ton2026/27 tahmin750%00575039
Darıbin ton2026/27 tahmin330%0003300
Yağlı tohumlar
Yer fıstığıbin ton2026/27 tahmin760%0010745235
Pamuk tohumubin ton2025/26174+%14001740
Koprabin ton2026/27 tahmin16%000160
Küspeler
Yer fıstığı küspesibin ton2026/27 tahmin110%0001100
Pamuk tohumu küspesibin ton2025/2666+%18010560
Kopra küspesibin ton2026/27 tahmin5%00050
Bitkisel yağlar
Palm yağıbin ton2026/27 tahmin0—5005500101
Yer fıstığı yağıbin ton2026/27 tahmin91%0009015
Pamuk yağıbin ton2025/2623+%1500230
Hindistan cevizi yağıbin ton2026/27 tahmin10%010110
Soya yağıbin ton2024/250—3030
Şeker, pamuk ve kahve
Çiğ kahvebin çuval (60 kg)2026/27 tahmin1.600+%1061.41090157
Şeker (santrifüj)bin ton2026/27 tahmin500%04900995120
Pamukbin balya (480 libre)2026/27 tahmin365−%8,80225150229

USDA Foreign Agricultural Service, Production, Supply and Distribution (PSD) veritabanı, indirme tarihi: 22 Kasım 2026; kamu malı. Pazarlama yılları ürüne ve ülkeye göre değişir.

Başkentin iklimi (Dodoma)

Başkentte (Dodoma) yıllık yağış yaklaşık 727 mm; en yağışlı ay ocak (184 mm), en kurak ay ağustos (0 mm); 5 ay boyunca aylık yağış en az 60 mm. Yıllık ortalama sıcaklık 22,8 °C; en soğuk ay temmuz (20,2 °C), en sıcak ay kasım (25,3 °C). Tarım bölgeleri başkentten daha nemli, daha kurak, daha sıcak ya da daha serin olabilir.

Yağış aylık, mm
050100150200OŞMNMHTAEEKA
Sıcaklık aylık ortalama, °C
20°25°30°OŞMNMHTAEEKA

NASA Langley Research Center, POWER projesi: −6,17° enlem ve 35,74° boylamdaki nokta için 2001–2025 klimatolojisi; model verisi (MERRA-2), meteoroloji istasyonu ölçümü değildir.

Tanzanya’da fiyatlar

Şirketler ve fuarlar

Merkezi Tanzanya’da bulunan tarım şirketleri

Husfarm’da tanıtılan 300 büyük tarım şirketinden hiçbirinin merkezi burada değil. Tüm şirket profilleri EN

Tarım fuarları

Fuar açıklamaları İngilizcedir. EN

Komşu ülkelerde tarım

Sorular ve cevaplar

Tanzanya’da başlıca tarım ürünleri nelerdir?

FAOSTAT verilerine göre 2024 yılında tonaj bakımından en büyük ürünler: manyok (10,5 milyon ton), mısır (10,1 milyon ton) ve çeltik (4,1 milyon ton). Değer bakımından en büyük tarımsal ihraç ürünü: kaju (2024 yılında 542 milyon ABD doları).

Tanzanya’da tarımın önemi nedir?

Dünya Bankası verilerine göre 2025 yılında tarım, ormancılık ve balıkçılığın GSYH’deki payı %23 (20,7 milyar ABD doları); istihdamdaki payı ise %65 (2025, ILO model tahminleri).

Tanzanya’da ne kadar tarım arazisi var?

2024 yılında tarım arazilerinin kara alanı içindeki payı %45; ekilebilir arazi 13,7 milyon hektar, kişi başına 0,20 hektar.

Tanzanya’da en çok yağış hangi ayda düşer?

Başkentte (Dodoma) en çok yağış ocakta düşer: ortalama yaklaşık 184 mm (2001–2025, NASA POWER); 5 ay boyunca aylık yağış en az 60 mm. Ülkenin diğer bölgelerinde yağış farklı olabilir.

Kaynaklar

This page in English