Tanzanya’da tarım
Tanzanya’da tarım arazilerinin kara alanı içindeki payı %45. Tarım, ormancılık ve balıkçılığın GSYH’deki payı %23, istihdamdaki payı %65 (Dünya Bankası). Tonaj bakımından en büyük ürünler: manyok, mısır ve çeltik (FAOSTAT 2024). Bu sayfada Husfarm’ın Tanzanya’daki tarıma ilişkin tüm verilerini bir araya getirdik: arazi ve nüfus, üretim ve ticaret, arz ve talep, iklim, fiyatlar, şirketler ve fuarlar.
- Başkent
- Dodoma
- Nüfus
- 70,5 milyon (2025)
- Kırsal nüfus
- %63 (2025)
- Kara alanı
- 884.000 km²
- Kişi başına GSYH
- 1.319 ABD doları (2025)
- Para birimi
- Tanzanya şilini (TZS)
Arazi, nüfus ve tarım ekonomisi
Her gösterge için verisi bulunan son yılı veriyoruz. Sıra, ülkenin Husfarm’da verisi bulunan ülkeler arasındaki yeridir (1. = en yüksek değer); dünya medyanı bu ülkelerin ortanca değeridir.
Arazi
- Tarım arazisi, kara alanına oranı (%)
- %45 2024
- 193 ülke arasında 77. sırada · dünya medyanı: %39
- Ekilebilir arazi, hektar
- 13,7 milyon hektar 2024
- 191 ülke arasında 23. sırada · dünya medyanı: 1,3 milyon hektar
- Kişi başına ekilebilir arazi, hektar
- 0,20 hektar 2024
- 191 ülke arasında 64. sırada · dünya medyanı: 0,12 hektar
- Çok yıllık bitkiler, kara alanına oranı (%)
- %2,5 2024
- Orman, kara alanına oranı (%)
- %50 2024
- dünya medyanı: %33
Tarımsal üretim
- Tahıl verimi, hektar başına kg
- 1.872 kg/ha 2024
- 179 ülke arasında 127. sırada · dünya medyanı: 3.085 kg/ha
- Tahıl üretimi, ton
- 15,5 milyon ton 2024
- 180 ülke arasında 31. sırada · dünya medyanı: 2,1 milyon ton
- Tahıl ekim alanı, hektar
- 8,3 milyon hektar 2024
- Gübre tüketimi, ekilebilir arazinin hektarı başına kg
- 17,7 kg/ha 2024
- 190 ülke arasında 147. sırada · dünya medyanı: 93,1 kg/ha
- Tarımsal su çekimi, toplam su çekimine oranı (%)
- %89 2022
- Gıda üretim endeksi (2014–2016 = 100)
- 129,1 2024
- dünya medyanı: 108,9
Ekonomi ve nüfus
- Tarım, ormancılık ve balıkçılık, GSYH’ye oranı (%)
- %23 2025
- 189 ülke arasında 31. sırada · dünya medyanı: %6,8
- Tarım, ormancılık ve balıkçılık katma değeri, cari ABD doları
- 20,7 milyar ABD doları 2025
- 189 ülke arasında 40. sırada · dünya medyanı: 4,5 milyar ABD doları
- Tarımda istihdam, toplam istihdama oranı (%)
- %65 2025
- 183 ülke arasında 10. sırada · dünya medyanı: %15
- Tarımda çalışan kadınlar, kadın istihdamına oranı (%)
- %67 2025
- Kırsal nüfus, toplam nüfusa oranı (%)
- %63 2025
- 194 ülke arasında 36. sırada · dünya medyanı: %37
- Enflasyon (tüketici fiyatları), yıllık %
- %3,3 2025
Gıda güvenliği ve ticaret
- Yetersiz beslenme, nüfusa oranı (%)
- %19 2024
- 168 ülke arasında 28. sırada · dünya medyanı: %4,9
- Orta veya ağır gıda güvensizliği, nüfusa oranı (%)
- %57 2024
- dünya medyanı: %23
- Gıda ithalatı, mal ithalatına oranı (%)
- %8,2 2025
- dünya medyanı: %15
- Gıda ihracatı, mal ihracatına oranı (%)
- %31 2025
- dünya medyanı: %17
- Tarımsal hammadde ihracatı, mal ihracatına oranı (%)
- %2,6 2025
2000’den bu yana değişim
Dünya Bankası, World Development Indicators (güncelleme: 11 Kasım 2026), CC BY 4.0; arazi, verim ve gübre verileri FAO’dan, istihdam verileri ILO model tahminlerinden, gıda güvenliği verileri SDG veritabanı aracılığıyla FAO’dan alınmıştır.
Üretim ve ticaret
Tanzanya’da 2024 yılında tonaj bakımından en çok üretilen ürünler (FAOSTAT); ülkenin dünya sıralaması, dünya üretimindeki payı ve 10 yıllık değişimle birlikte.
| Ürün | 2024, ton | Dünya sırası | Dünya payı | 10 yıllık değişim |
|---|---|---|---|---|
| Manyok | 10.532.000 | 10. | %3,08 | +%111 |
| Mısır | 10.084.000 | 15. | %0,83 | +%50 |
| İnek sütü | 4.130.285 | 31. | %0,52 | +%102 |
| Çeltik | 4.052.141 | 20. | %0,49 | +%55 |
| Şeker kamışı | 3.343.955 | 35. | %0,17 | +%19 |
| Muz | 3.269.970 | 9. | %2,35 | +%2,4 |
| Tatlı patates | 2.227.515 | 4. | %2,45 | −%36 |
| Diğer sebzeler | 1.952.868 | 12. | %0,69 | +%4,6 |
| Kuru fasulye | 1.463.819 | 4. | %4,83 | +%31 |
| Yağsız süt | 1.322.943 | 25. | %0,93 | +%87 |
| Ayçiçeği | 1.200.000 | 11. | %2,30 | +%50 |
| Sorgum | 800.000 | 17. | %1,24 | −%9,4 |
En büyük tarım ve gıda ihracatı, 2024
- Kaju542 milyon ABD doları428.295 ton · dünyada 3. sırada
- Ham tütün509 milyon ABD doları108.498 ton · dünyada 7. sırada
- Çiğ kahve293 milyon ABD doları82.171 ton · dünyada 15. sırada
- Susam268 milyon ABD doları196.742 ton · dünyada 5. sırada
- Güvercin bezelyesi235 milyon ABD doları341.126 ton · dünyada 1. sırada
- Kakao çekirdeği103 milyon ABD doları14.167 ton · dünyada 21. sırada
En büyük tarım ve gıda ithalatı, 2024
- Buğday393 milyon ABD doları1.344.974 ton · dünyada 38. sırada
- Palm yağı175 milyon ABD doları314.127 ton · dünyada 29. sırada
- Ham şeker32,6 milyon ABD doları44.659 ton · dünyada 58. sırada
- Mısır26,4 milyon ABD doları21.630 ton · dünyada 121. sırada
- Ham tütün16,5 milyon ABD doları2.974 ton · dünyada 64. sırada
- Şarap13,1 milyon ABD doları8.218 ton · dünyada 72. sırada
Tüm ürünler (135), 1961’den bu yana grafiklerle → EN
FAO, FAOSTAT: bitkisel ve hayvansal üretim ile ticaret (2024), CC BY 4.0.
Arz ve talep
Son pazarlama yılına ait USDA dengeleri ve içinde bulunulan sezon için tahmin; değişim, üretimin bir önceki yıla göre farkıdır. Birimler her ürünün adının altında verilmiştir.
| Ürün | Yıl | Üretim | Değişim | İthalat | İhracat | Tüketim | Dönem sonu stok |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Tahıllar | |||||||
| Mısırbin ton | 2026/27 tahmin | 7.300 | −%2,7 | 30 | 900 | 7.200 | 191 |
| Pirinçbin ton | 2026/27 tahmin | 2.400 | −%4,4 | 500 | 150 | 2.750 | 0 |
| Buğdaybin ton | 2026/27 tahmin | 75 | %0 | 1.600 | 80 | 1.700 | 128 |
| Sorgumbin ton | 2026/27 tahmin | 750 | %0 | 0 | 5 | 750 | 39 |
| Darıbin ton | 2026/27 tahmin | 330 | %0 | 0 | 0 | 330 | 0 |
| Yağlı tohumlar | |||||||
| Yer fıstığıbin ton | 2026/27 tahmin | 760 | %0 | 0 | 10 | 745 | 235 |
| Pamuk tohumubin ton | 2025/26 | 174 | +%14 | 0 | 0 | 174 | 0 |
| Koprabin ton | 2026/27 tahmin | 16 | %0 | 0 | 0 | 16 | 0 |
| Küspeler | |||||||
| Yer fıstığı küspesibin ton | 2026/27 tahmin | 110 | %0 | 0 | 0 | 110 | 0 |
| Pamuk tohumu küspesibin ton | 2025/26 | 66 | +%18 | 0 | 10 | 56 | 0 |
| Kopra küspesibin ton | 2026/27 tahmin | 5 | %0 | 0 | 0 | 5 | 0 |
| Bitkisel yağlar | |||||||
| Palm yağıbin ton | 2026/27 tahmin | 0 | — | 500 | 5 | 500 | 101 |
| Yer fıstığı yağıbin ton | 2026/27 tahmin | 91 | %0 | 0 | 0 | 90 | 15 |
| Pamuk yağıbin ton | 2025/26 | 23 | +%15 | 0 | 0 | 23 | 0 |
| Hindistan cevizi yağıbin ton | 2026/27 tahmin | 10 | %0 | 1 | 0 | 11 | 0 |
| Soya yağıbin ton | 2024/25 | 0 | — | 3 | 0 | 3 | 0 |
| Şeker, pamuk ve kahve | |||||||
| Çiğ kahvebin çuval (60 kg) | 2026/27 tahmin | 1.600 | +%10 | 6 | 1.410 | 90 | 157 |
| Şeker (santrifüj)bin ton | 2026/27 tahmin | 500 | %0 | 490 | 0 | 995 | 120 |
| Pamukbin balya (480 libre) | 2026/27 tahmin | 365 | −%8,8 | 0 | 225 | 150 | 229 |
USDA Foreign Agricultural Service, Production, Supply and Distribution (PSD) veritabanı, indirme tarihi: 22 Kasım 2026; kamu malı. Pazarlama yılları ürüne ve ülkeye göre değişir.
Başkentin iklimi (Dodoma)
Başkentte (Dodoma) yıllık yağış yaklaşık 727 mm; en yağışlı ay ocak (184 mm), en kurak ay ağustos (0 mm); 5 ay boyunca aylık yağış en az 60 mm. Yıllık ortalama sıcaklık 22,8 °C; en soğuk ay temmuz (20,2 °C), en sıcak ay kasım (25,3 °C). Tarım bölgeleri başkentten daha nemli, daha kurak, daha sıcak ya da daha serin olabilir.
NASA Langley Research Center, POWER projesi: −6,17° enlem ve 35,74° boylamdaki nokta için 2001–2025 klimatolojisi; model verisi (MERRA-2), meteoroloji istasyonu ölçümü değildir.
Tanzanya’da fiyatlar
Şirketler ve fuarlar
Merkezi Tanzanya’da bulunan tarım şirketleri
Husfarm’da tanıtılan 300 büyük tarım şirketinden hiçbirinin merkezi burada değil. Tüm şirket profilleri EN
Tarım fuarları
- Agro & Poultry Africa Tanzania27–29 Ocak 2027 · Darüsselam · Hayvancılık, yem ve süt
Fuar açıklamaları İngilizcedir. EN
Komşu ülkelerde tarım
Sorular ve cevaplar
Tanzanya’da başlıca tarım ürünleri nelerdir?
FAOSTAT verilerine göre 2024 yılında tonaj bakımından en büyük ürünler: manyok (10,5 milyon ton), mısır (10,1 milyon ton) ve çeltik (4,1 milyon ton). Değer bakımından en büyük tarımsal ihraç ürünü: kaju (2024 yılında 542 milyon ABD doları).
Tanzanya’da tarımın önemi nedir?
Dünya Bankası verilerine göre 2025 yılında tarım, ormancılık ve balıkçılığın GSYH’deki payı %23 (20,7 milyar ABD doları); istihdamdaki payı ise %65 (2025, ILO model tahminleri).
Tanzanya’da ne kadar tarım arazisi var?
2024 yılında tarım arazilerinin kara alanı içindeki payı %45; ekilebilir arazi 13,7 milyon hektar, kişi başına 0,20 hektar.
Tanzanya’da en çok yağış hangi ayda düşer?
Başkentte (Dodoma) en çok yağış ocakta düşer: ortalama yaklaşık 184 mm (2001–2025, NASA POWER); 5 ay boyunca aylık yağış en az 60 mm. Ülkenin diğer bölgelerinde yağış farklı olabilir.
Kaynaklar
- Dünya Bankası, World Development Indicators CC BY 4.0 · arazi, tarım ekonomisi, nüfus, gıda güvenliği
- FAO, FAOSTAT CC BY 4.0 · üretim ve ticaret
- USDA Foreign Agricultural Service, PSD Online kamu malı · arz ve talep
- NASA Langley Research Center, POWER Project başkentin iklimi
- Natural Earth kamu malı · haritadaki sınırlar, göller ve şehirler
- Husfarm piyasa fiyatları, arazi ve canlı hayvan fiyatları, döviz kurları, şirketler ve fuarlar; her birinin kaynağı bağlantılı sayfalarda

