İçeriğe geç
Husfarm
🇿🇲 Zambiya · Sahra Altı Afrika · alt-orta gelirli ülke

Zambiya’da tarım

Zambiya’da tarım arazilerinin kara alanı içindeki payı %32. Tarım, ormancılık ve balıkçılığın GSYH’deki payı %4,1, istihdamdaki payı %55 (Dünya Bankası). Tonaj bakımından en büyük ürünler: şeker kamışı, manyok ve mısır (FAOSTAT 2024). Bu sayfada Husfarm’ın Zambiya’daki tarıma ilişkin tüm verilerini bir araya getirdik: arazi ve nüfus, üretim ve ticaret, arz ve talep, iklim, fiyatlar, şirketler ve fuarlar.

Başkent
Lusaka
Nüfus
21,9 milyon (2025)
Kırsal nüfus
%54 (2025)
Kara alanı
743.390 km²
Kişi başına GSYH
1.318 ABD doları (2025)
Para birimi
Zambiya kvaçası (ZMW)
Harita: Zambiya – idari bölgeler, büyük şehirler, Husfarm halleri ve fuarlar
LusakaKitweKasamaKabweLivingstoneChipataChililabombweMazabukaMonguChomaMansaMpika
Bölge adlarını görmek için imleci haritanın üzerine getirin veya haritaya dokunun. Sınırlar: Natural Earth 1:10m admin-1 (kamu malı); en son idari değişiklikleri göstermeyebilir.

Arazi, nüfus ve tarım ekonomisi

Her gösterge için verisi bulunan son yılı veriyoruz. Sıra, ülkenin Husfarm’da verisi bulunan ülkeler arasındaki yeridir (1. = en yüksek değer); dünya medyanı bu ülkelerin ortanca değeridir.

Arazi

Tarım arazisi, kara alanına oranı (%)
%32 2024
193 ülke arasında 111. sırada · dünya medyanı: %39
Ekilebilir arazi, hektar
3,8 milyon hektar 2024
191 ülke arasında 63. sırada · dünya medyanı: 1,3 milyon hektar
Kişi başına ekilebilir arazi, hektar
0,18 hektar 2024
191 ülke arasında 72. sırada · dünya medyanı: 0,12 hektar
Çok yıllık bitkiler, kara alanına oranı (%)
%0,1 2024
Orman, kara alanına oranı (%)
%60 2024
dünya medyanı: %33

Tarımsal üretim

Tahıl verimi, hektar başına kg
2.318 kg/ha 2024
179 ülke arasında 111. sırada · dünya medyanı: 3.085 kg/ha
Tahıl üretimi, ton
1,8 milyon ton 2024
180 ülke arasında 93. sırada · dünya medyanı: 2,1 milyon ton
Tahıl ekim alanı, hektar
759.622 hektar 2024
Gübre tüketimi, ekilebilir arazinin hektarı başına kg
78,9 kg/ha 2024
190 ülke arasında 98. sırada · dünya medyanı: 93,1 kg/ha
Tarımsal su çekimi, toplam su çekimine oranı (%)
%73 2022
Gıda üretim endeksi (2014–2016 = 100)
107,7 2024
dünya medyanı: 108,9

Ekonomi ve nüfus

Tarım, ormancılık ve balıkçılık, GSYH’ye oranı (%)
%4,1 2025
189 ülke arasında 113. sırada · dünya medyanı: %6,8
Tarım, ormancılık ve balıkçılık katma değeri, cari ABD doları
1,2 milyar ABD doları 2025
189 ülke arasında 132. sırada · dünya medyanı: 4,5 milyar ABD doları
Tarımda istihdam, toplam istihdama oranı (%)
%55 2025
183 ülke arasında 18. sırada · dünya medyanı: %15
Tarımda çalışan kadınlar, kadın istihdamına oranı (%)
%58 2025
Kırsal nüfus, toplam nüfusa oranı (%)
%54 2025
194 ülke arasında 57. sırada · dünya medyanı: %37
Enflasyon (tüketici fiyatları), yıllık %
%14 2025

Gıda güvenliği ve ticaret

Yetersiz beslenme, nüfusa oranı (%)
%41 2024
168 ülke arasında 5. sırada · dünya medyanı: %4,9
Orta veya ağır gıda güvensizliği, nüfusa oranı (%)
%46 2024
dünya medyanı: %23
Gıda ithalatı, mal ithalatına oranı (%)
%7,8 2024
dünya medyanı: %15
Gıda ihracatı, mal ihracatına oranı (%)
%8,7 2024
dünya medyanı: %17
Tarımsal hammadde ihracatı, mal ihracatına oranı (%)
%0,4 2024

2000’den bu yana değişim

Tarım, GSYH’ye oranı (%)%4,1 2025
%0,1%9,2%1820002025
Tarımda istihdam (%)%55 2025
%51%66%8020002025
Tahıl verimi, kg/ha2.318 kg/ha 2024
1.1602.2153.27020002024
Gıda üretim endeksi108 2024
30,695,116020002024

Dünya Bankası, World Development Indicators (güncelleme: 11 Kasım 2026), CC BY 4.0; arazi, verim ve gübre verileri FAO’dan, istihdam verileri ILO model tahminlerinden, gıda güvenliği verileri SDG veritabanı aracılığıyla FAO’dan alınmıştır.

Üretim ve ticaret

Zambiya’da 2024 yılında tonaj bakımından en çok üretilen ürünler (FAOSTAT); ülkenin dünya sıralaması, dünya üretimindeki payı ve 10 yıllık değişimle birlikte.

Ürün2024, tonDünya sırasıDünya payı10 yıllık değişim
Şeker kamışı4.893.71731.%0,25+%6,4
Manyok3.127.77819.%0,91+%240
Mısır1.511.14353.%0,12−%55
İnek sütü525.39489.%0,07+%26
Ham şeker467.49140.%0,25+%4,3
Diğer sebzeler366.12046.%0,13+%3,5
Sığır eti221.92749.%0,32+%6,7
Bira215.30075.%0,12+%55
Buğday198.88673.%0,02−%1,3
Soya fasulyesi169.70034.%0,04−%21
Melas150.23339.%0,20+%17
Yer fıstığı87.65535.%0,15−%39

En büyük tarım ve gıda ihracatı, 2024

  1. Ham tütün186 milyon ABD doları38.376 ton · dünyada 13. sırada
  2. Ham şeker71 milyon ABD doları87.649 ton · dünyada 20. sırada
  3. Mısır45,3 milyon ABD doları33.193 ton · dünyada 45. sırada
  4. Yayık altı tozu38,7 milyon ABD doları46.732 ton · dünyada 1. sırada
  5. Soya yağı29,9 milyon ABD doları18.216 ton · dünyada 37. sırada
  6. Ayçiçek yağı15,8 milyon ABD doları10.727 ton · dünyada 36. sırada

En büyük tarım ve gıda ithalatı, 2024

  1. Soya yağı126 milyon ABD doları98.721 ton · dünyada 28. sırada
  2. Buğday97,1 milyon ABD doları172.118 ton · dünyada 95. sırada
  3. Palm yağı47,7 milyon ABD doları38.682 ton · dünyada 80. sırada
  4. Mısır44,6 milyon ABD doları148.026 ton · dünyada 78. sırada
  5. Bira42,7 milyon ABD doları72.892 ton · dünyada 37. sırada
  6. Tam yağlı süt tozu15,6 milyon ABD doları4.317 ton · dünyada 60. sırada

Tüm ürünler (83), 1961’den bu yana grafiklerle → EN

FAO, FAOSTAT: bitkisel ve hayvansal üretim ile ticaret (2024), CC BY 4.0.

Arz ve talep

Son pazarlama yılına ait USDA dengeleri ve içinde bulunulan sezon için tahmin; değişim, üretimin bir önceki yıla göre farkıdır. Birimler her ürünün adının altında verilmiştir.

ÜrünYılÜretimDeğişimİthalatİhracatTüketimDönem sonu stok
Tahıllar
Mısırbin ton2026/27 tahmin4.938+%28101.0003.1502.076
Buğdaybin ton2026/27 tahmin200+%543505545136
Darıbin ton2026/27 tahmin24+%4,300240
Sorgumbin ton2026/27 tahmin14%000140
Yağlı tohumlar
Soya fasulyesibin ton2026/27 tahmin340+%181133519
Yer fıstığıbin ton2026/27 tahmin140−%1,4051350
Küspeler
Soya küspesibin ton2026/27 tahmin219+%160501690
Yer fıstığı küspesibin ton2026/27 tahmin3%00030
Bitkisel yağlar
Soya yağıbin ton2026/27 tahmin52+%163008010
Yer fıstığı yağıbin ton2026/27 tahmin2%00020
Şeker, pamuk ve kahve
Şeker (santrifüj)bin ton2026/27 tahmin450%01010735460
Pamukbin balya (480 libre)2026/27 tahmin45%00505143
Meyve ve meyve suyu
Elmaton2025/260—10.000010.000—

USDA Foreign Agricultural Service, Production, Supply and Distribution (PSD) veritabanı, indirme tarihi: 22 Kasım 2026; kamu malı. Pazarlama yılları ürüne ve ülkeye göre değişir.

Başkentin iklimi (Lusaka)

Başkentte (Lusaka) yıllık yağış yaklaşık 780 mm; en yağışlı ay ocak (207 mm), en kurak ay ağustos (0 mm); 5 ay boyunca aylık yağış en az 60 mm. Yıllık ortalama sıcaklık 21,9 °C; en soğuk ay temmuz (17,4 °C), en sıcak ay ekim (26,6 °C). Tarım bölgeleri başkentten daha nemli, daha kurak, daha sıcak ya da daha serin olabilir.

Yağış aylık, mm
050100150200250OŞMNMHTAEEKA
Sıcaklık aylık ortalama, °C
15°20°25°30°OŞMNMHTAEEKA

NASA Langley Research Center, POWER projesi: −15,40° enlem ve 28,29° boylamdaki nokta için 2001–2025 klimatolojisi; model verisi (MERRA-2), meteoroloji istasyonu ölçümü değildir.

Zambiya’da fiyatlar

Şirketler ve fuarlar

Merkezi Zambiya’da bulunan tarım şirketleri

Husfarm’da tanıtılan 300 büyük tarım şirketinden hiçbirinin merkezi burada değil. Tüm şirket profilleri EN

Tarım fuarları

Fuar açıklamaları İngilizcedir. EN

Komşu ülkelerde tarım

Sorular ve cevaplar

Zambiya’da başlıca tarım ürünleri nelerdir?

FAOSTAT verilerine göre 2024 yılında tonaj bakımından en büyük ürünler: şeker kamışı (4,9 milyon ton), manyok (3,1 milyon ton) ve mısır (1,5 milyon ton). Değer bakımından en büyük tarımsal ihraç ürünü: ham tütün (2024 yılında 186 milyon ABD doları).

Zambiya’da tarımın önemi nedir?

Dünya Bankası verilerine göre 2025 yılında tarım, ormancılık ve balıkçılığın GSYH’deki payı %4,1 (1,2 milyar ABD doları); istihdamdaki payı ise %55 (2025, ILO model tahminleri).

Zambiya’da ne kadar tarım arazisi var?

2024 yılında tarım arazilerinin kara alanı içindeki payı %32; ekilebilir arazi 3,8 milyon hektar, kişi başına 0,18 hektar.

Zambiya’da en çok yağış hangi ayda düşer?

Başkentte (Lusaka) en çok yağış ocakta düşer: ortalama yaklaşık 207 mm (2001–2025, NASA POWER); 5 ay boyunca aylık yağış en az 60 mm. Ülkenin diğer bölgelerinde yağış farklı olabilir.

Kaynaklar

This page in English