Fas’ta tarım
Fas’ta tarım arazilerinin kara alanı içindeki payı %67. Tarım, ormancılık ve balıkçılığın GSYH’deki payı %11, istihdamdaki payı %28 (Dünya Bankası). Tonaj bakımından en büyük ürünler: buğday, patates ve domates (FAOSTAT 2024). Bu sayfada Husfarm’ın Fas’taki tarıma ilişkin tüm verilerini bir araya getirdik: arazi ve nüfus, üretim ve ticaret, arz ve talep, iklim, fiyatlar, şirketler ve fuarlar.
- Başkent
- Rabat
- Nüfus
- 38,4 milyon (2025)
- Kırsal nüfus
- %37 (2025)
- Kara alanı
- 446.300 km²
- Kişi başına GSYH
- 4.672 ABD doları (2025)
- Para birimi
- Fas dirhemi (MAD)
Arazi, nüfus ve tarım ekonomisi
Her gösterge için verisi bulunan son yılı veriyoruz. Sıra, ülkenin Husfarm’da verisi bulunan ülkeler arasındaki yeridir (1. = en yüksek değer); dünya medyanı bu ülkelerin ortanca değeridir.
Arazi
- Tarım arazisi, kara alanına oranı (%)
- %67 2024
- 193 ülke arasında 28. sırada · dünya medyanı: %39
- Ekilebilir arazi, hektar
- 7,1 milyon hektar 2024
- 191 ülke arasında 36. sırada · dünya medyanı: 1,3 milyon hektar
- Kişi başına ekilebilir arazi, hektar
- 0,19 hektar 2024
- 191 ülke arasında 67. sırada · dünya medyanı: 0,12 hektar
- Çok yıllık bitkiler, kara alanına oranı (%)
- %4,3 2024
- Sulanan arazi, tarım arazisine oranı (%)
- %6,0 2019
- 120 ülke arasında 50. sırada · dünya medyanı: %4,0
- Orman, kara alanına oranı (%)
- %13 2024
- dünya medyanı: %33
Tarımsal üretim
- Tahıl verimi, hektar başına kg
- 1.240 kg/ha 2024
- 179 ülke arasında 151. sırada · dünya medyanı: 3.085 kg/ha
- Tahıl üretimi, ton
- 3,2 milyon ton 2024
- 180 ülke arasında 79. sırada · dünya medyanı: 2,1 milyon ton
- Tahıl ekim alanı, hektar
- 2,6 milyon hektar 2024
- Gübre tüketimi, ekilebilir arazinin hektarı başına kg
- 56,5 kg/ha 2024
- 190 ülke arasında 111. sırada · dünya medyanı: 93,1 kg/ha
- Tarımsal su çekimi, toplam su çekimine oranı (%)
- %88 2022
- Gıda üretim endeksi (2014–2016 = 100)
- 93,9 2024
- dünya medyanı: 108,9
Ekonomi ve nüfus
- Tarım, ormancılık ve balıkçılık, GSYH’ye oranı (%)
- %11 2025
- 189 ülke arasında 68. sırada · dünya medyanı: %6,8
- Tarım, ormancılık ve balıkçılık katma değeri, cari ABD doları
- 19,2 milyar ABD doları 2025
- 189 ülke arasında 41. sırada · dünya medyanı: 4,5 milyar ABD doları
- Tarımda istihdam, toplam istihdama oranı (%)
- %28 2025
- 183 ülke arasında 65. sırada · dünya medyanı: %15
- Tarımda çalışan kadınlar, kadın istihdamına oranı (%)
- %38 2025
- Kırsal nüfus, toplam nüfusa oranı (%)
- %37 2025
- 194 ülke arasında 97. sırada · dünya medyanı: %37
- Enflasyon (tüketici fiyatları), yıllık %
- %0,7 2025
Gıda güvenliği ve ticaret
- Yetersiz beslenme, nüfusa oranı (%)
- %6,5 2024
- 168 ülke arasında 70. sırada · dünya medyanı: %4,9
- Gıda ithalatı, mal ithalatına oranı (%)
- %11 2025
- dünya medyanı: %15
- Gıda ihracatı, mal ihracatına oranı (%)
- %12 2025
- dünya medyanı: %17
- Tarımsal hammadde ihracatı, mal ihracatına oranı (%)
- %0,5 2025
2000’den bu yana değişim
Dünya Bankası, World Development Indicators (güncelleme: 11 Kasım 2026), CC BY 4.0; arazi, verim ve gübre verileri FAO’dan, istihdam verileri ILO model tahminlerinden, gıda güvenliği verileri SDG veritabanı aracılığıyla FAO’dan alınmıştır.
Üretim ve ticaret
Fas’ta 2024 yılında tonaj bakımından en çok üretilen ürünler (FAOSTAT); ülkenin dünya sıralaması, dünya üretimindeki payı ve 10 yıllık değişimle birlikte.
| Ürün | 2024, ton | Dünya sırası | Dünya payı | 10 yıllık değişim |
|---|---|---|---|---|
| Buğday | 2.441.670 | 37. | %0,31 | −%52 |
| Patates | 2.194.126 | 30. | %0,56 | +%13 |
| İnek sütü | 1.854.000 | 57. | %0,23 | −%25 |
| Domates | 1.686.615 | 16. | %0,89 | +%37 |
| Şeker pancarı | 1.148.509 | 26. | %0,39 | −%64 |
| Zeytin | 1.079.874 | 6. | %4,23 | −%31 |
| Kuru soğan | 912.469 | 23. | %0,84 | +%12 |
| Elma | 852.161 | 18. | %0,87 | +%59 |
| Mandalina | 851.034 | 9. | %1,64 | −%28 |
| Yağsız süt | 803.528 | 35. | %0,56 | −%15 |
| Portakal | 719.208 | 18. | %1,07 | −%28 |
| Arpa | 659.225 | 35. | %0,46 | −%60 |
En büyük tarım ve gıda ihracatı, 2024
- Domates1,2 milyar ABD doları767.915 ton · dünyada 3. sırada
- Ahududu468 milyon ABD doları64.664 ton · dünyada 1. sırada
- Yaban mersini426 milyon ABD doları68.263 ton · dünyada 3. sırada
- Mandalina422 milyon ABD doları446.997 ton · dünyada 6. sırada
- Turna yemişi279 milyon ABD doları48.846 ton · dünyada 3. sırada
- Taze fasulye272 milyon ABD doları126.448 ton · dünyada 1. sırada
En büyük tarım ve gıda ithalatı, 2024
- Buğday1,4 milyar ABD doları5.147.851 ton · dünyada 12. sırada
- Ham şeker1 milyar ABD doları1.917.177 ton · dünyada 9. sırada
- Mısır665 milyon ABD doları2.856.996 ton · dünyada 18. sırada
- Soya yağı516 milyon ABD doları491.562 ton · dünyada 5. sırada
- Çay yaprağı283 milyon ABD doları81.647 ton · dünyada 6. sırada
- Hurma248 milyon ABD doları138.449 ton · dünyada 3. sırada
Tüm ürünler (171), 1961’den bu yana grafiklerle → EN
FAO, FAOSTAT: bitkisel ve hayvansal üretim ile ticaret (2024), CC BY 4.0.
Arz ve talep
Son pazarlama yılına ait USDA dengeleri ve içinde bulunulan sezon için tahmin; değişim, üretimin bir önceki yıla göre farkıdır. Birimler her ürünün adının altında verilmiştir.
| Ürün | Yıl | Üretim | Değişim | İthalat | İhracat | Tüketim | Dönem sonu stok |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Tahıllar | |||||||
| Buğdaybin ton | 2026/27 tahmin | 7.500 | +%114 | 3.500 | 125 | 10.300 | 1.683 |
| Mısırbin ton | 2026/27 tahmin | 60 | +%9,1 | 3.450 | 0 | 3.450 | 186 |
| Arpabin ton | 2026/27 tahmin | 2.400 | +%153 | 500 | 0 | 2.850 | 180 |
| Pirinçbin ton | 2026/27 tahmin | 55 | +%15 | 120 | 0 | 175 | 0 |
| Yulafbin ton | 2026/27 tahmin | 6 | %0 | 1 | 0 | 7 | 0 |
| Sorgumbin ton | 2026/27 tahmin | 4 | %0 | 1 | 0 | 5 | 0 |
| Yağlı tohumlar | |||||||
| Yer fıstığıbin ton | 2026/27 tahmin | 38 | %0 | 20 | 0 | 58 | 0 |
| Soya fasulyesibin ton | 2026/27 tahmin | 0 | — | 55 | 0 | 55 | 0 |
| Ayçiçeği tohumubin ton | 2026/27 tahmin | 28 | %0 | 20 | 0 | 48 | 0 |
| Kolzabin ton | 2026/27 tahmin | 3 | %0 | 0 | 0 | 3 | 0 |
| Küspeler | |||||||
| Soya küspesibin ton | 2026/27 tahmin | 44 | +%63 | 1.050 | 0 | 1.100 | 100 |
| Ayçiçeği küspesibin ton | 2026/27 tahmin | 20 | %0 | 500 | 0 | 520 | 54 |
| Balık unubin ton | 2025/26 | 175 | +%46 | 0 | 155 | 20 | 6 |
| Kolza küspesibin ton | 2026/27 tahmin | 1 | %0 | 85 | 0 | 86 | 0 |
| Bitkisel yağlar | |||||||
| Soya yağıbin ton | 2026/27 tahmin | 10 | +%67 | 650 | 20 | 625 | 33 |
| Zeytinyağıbin ton | 2026/27 tahmin | 120 | −%40 | 10 | 15 | 125 | 13 |
| Ayçiçek yağıbin ton | 2026/27 tahmin | 18 | %0 | 80 | 5 | 90 | 12 |
| Kolza yağıbin ton | 2026/27 tahmin | 0 | — | 10 | 0 | 10 | 0 |
| Şeker, pamuk ve kahve | |||||||
| Şeker (santrifüj)bin ton | 2026/27 tahmin | 350 | %0 | 1.703 | 800 | 1.250 | 255 |
| Çiğ kahvebin çuval (60 kg) | 2026/27 tahmin | 0 | — | 950 | 0 | 950 | 0 |
| Pamukbin balya (480 libre) | 2026/27 tahmin | 0 | — | 10 | 0 | 10 | 3 |
| Meyve ve meyve suyu | |||||||
| Armutton | 2025/26 | 0 | — | 30.000 | 0 | 30.000 | — |
| Portakal suyuton | 2025/26 | 6.500 | +%8,3 | 1.800 | 4.300 | 4.000 | 0 |
| Mandalinabin ton | 2025/26 | 1.150 | +%4,5 | 0 | 550 | — | — |
| Portakalbin ton | 2025/26 | 970 | +%1,0 | 0 | 85 | — | — |
| Limon ve misket limonubin ton | 2025/26 | 45 | %0 | 0 | 10 | — | — |
| Sert kabuklu meyveler | |||||||
| Kabuksuz bademton | 2026/27 tahmin | 0 | — | 40.000 | 0 | 40.000 | 0 |
| Kabuklu cevizton | 2026/27 tahmin | 0 | — | 30.000 | 0 | 30.000 | 0 |
USDA Foreign Agricultural Service, Production, Supply and Distribution (PSD) veritabanı, indirme tarihi: 22 Kasım 2026; kamu malı. Pazarlama yılları ürüne ve ülkeye göre değişir.
Başkentin iklimi (Rabat)
Başkentte (Rabat) yıllık yağış yaklaşık 490 mm; en yağışlı ay kasım (98 mm), en kurak ay temmuz (2 mm); 3 ay boyunca aylık yağış en az 60 mm. Yıllık ortalama sıcaklık 18,8 °C; en soğuk ay ocak (13,7 °C), en sıcak ay ağustos (24,4 °C). Tarım bölgeleri başkentten daha nemli, daha kurak, daha sıcak ya da daha serin olabilir.
NASA Langley Research Center, POWER projesi: 33,99° enlem ve −6,87° boylamdaki nokta için 2001–2025 klimatolojisi; model verisi (MERRA-2), meteoroloji istasyonu ölçümü değildir.
Fas’ta fiyatlar
Şirketler ve fuarlar
Komşu ülkelerde tarım
Sorular ve cevaplar
Fas’ta başlıca tarım ürünleri nelerdir?
FAOSTAT verilerine göre 2024 yılında tonaj bakımından en büyük ürünler: buğday (2,4 milyon ton), patates (2,2 milyon ton) ve domates (1,7 milyon ton). Değer bakımından en büyük tarımsal ihraç ürünü: domates (2024 yılında 1,2 milyar ABD doları).
Fas’ta tarımın önemi nedir?
Dünya Bankası verilerine göre 2025 yılında tarım, ormancılık ve balıkçılığın GSYH’deki payı %11 (19,2 milyar ABD doları); istihdamdaki payı ise %28 (2025, ILO model tahminleri).
Fas’ta ne kadar tarım arazisi var?
2024 yılında tarım arazilerinin kara alanı içindeki payı %67; ekilebilir arazi 7,1 milyon hektar, kişi başına 0,19 hektar. Tarım arazilerinin yaklaşık %6,0 kadarı sulanıyor (2019).
Fas’ta en çok yağış hangi ayda düşer?
Başkentte (Rabat) en çok yağış kasımda düşer: ortalama yaklaşık 98 mm (2001–2025, NASA POWER); 3 ay boyunca aylık yağış en az 60 mm. Ülkenin diğer bölgelerinde yağış farklı olabilir.
Kaynaklar
- Dünya Bankası, World Development Indicators CC BY 4.0 · arazi, tarım ekonomisi, nüfus, gıda güvenliği
- FAO, FAOSTAT CC BY 4.0 · üretim ve ticaret
- USDA Foreign Agricultural Service, PSD Online kamu malı · arz ve talep
- NASA Langley Research Center, POWER Project başkentin iklimi
- Natural Earth kamu malı · haritadaki sınırlar, göller ve şehirler
- Husfarm piyasa fiyatları, arazi ve canlı hayvan fiyatları, döviz kurları, şirketler ve fuarlar; her birinin kaynağı bağlantılı sayfalarda

