Gambiya’da tarım
Gambiya’da tarım arazilerinin kara alanı içindeki payı %76. Tarım, ormancılık ve balıkçılığın GSYH’deki payı %24, istihdamdaki payı %28 (Dünya Bankası). Tonaj bakımından en büyük ürünler: yer fıstığı, çeltik ve darı (FAOSTAT 2024). Bu sayfada Husfarm’ın Gambiya’daki tarıma ilişkin tüm verilerini bir araya getirdik: arazi ve nüfus, üretim ve ticaret, arz ve talep, iklim, fiyatlar, şirketler ve fuarlar.
- Başkent
- Banjul
- Nüfus
- 2,8 milyon (2025)
- Kırsal nüfus
- %35 (2025)
- Kara alanı
- 10.120 km²
- Kişi başına GSYH
- 919 ABD doları (2025)
- Para birimi
- Gambiya dalasisi (GMD)
Arazi, nüfus ve tarım ekonomisi
Her gösterge için verisi bulunan son yılı veriyoruz. Sıra, ülkenin Husfarm’da verisi bulunan ülkeler arasındaki yeridir (1. = en yüksek değer); dünya medyanı bu ülkelerin ortanca değeridir.
Arazi
- Tarım arazisi, kara alanına oranı (%)
- %76 2024
- 193 ülke arasında 12. sırada · dünya medyanı: %39
- Ekilebilir arazi, hektar
- 588.000 hektar 2024
- 191 ülke arasında 121. sırada · dünya medyanı: 1,3 milyon hektar
- Kişi başına ekilebilir arazi, hektar
- 0,21 hektar 2024
- 191 ülke arasında 56. sırada · dünya medyanı: 0,12 hektar
- Çok yıllık bitkiler, kara alanına oranı (%)
- %2,6 2024
- Orman, kara alanına oranı (%)
- %21 2024
- dünya medyanı: %33
Tarımsal üretim
- Tahıl verimi, hektar başına kg
- 1.005 kg/ha 2024
- 179 ülke arasında 160. sırada · dünya medyanı: 3.085 kg/ha
- Tahıl üretimi, ton
- 124.841 ton 2024
- 180 ülke arasında 139. sırada · dünya medyanı: 2,1 milyon ton
- Tahıl ekim alanı, hektar
- 124.224 hektar 2024
- Gübre tüketimi, ekilebilir arazinin hektarı başına kg
- 5,6 kg/ha 2024
- 190 ülke arasında 169. sırada · dünya medyanı: 93,1 kg/ha
- Tarımsal su çekimi, toplam su çekimine oranı (%)
- %39 2022
- Gıda üretim endeksi (2014–2016 = 100)
- 87,3 2024
- dünya medyanı: 108,9
Ekonomi ve nüfus
- Tarım, ormancılık ve balıkçılık, GSYH’ye oranı (%)
- %24 2025
- 189 ülke arasında 24. sırada · dünya medyanı: %6,8
- Tarım, ormancılık ve balıkçılık katma değeri, cari ABD doları
- 619 milyon ABD doları 2025
- 189 ülke arasında 147. sırada · dünya medyanı: 4,5 milyar ABD doları
- Tarımda istihdam, toplam istihdama oranı (%)
- %28 2025
- 183 ülke arasında 66. sırada · dünya medyanı: %15
- Tarımda çalışan kadınlar, kadın istihdamına oranı (%)
- %39 2025
- Kırsal nüfus, toplam nüfusa oranı (%)
- %35 2025
- 194 ülke arasında 105. sırada · dünya medyanı: %37
- Enflasyon (tüketici fiyatları), yıllık %
- %12 2024
Gıda güvenliği ve ticaret
- Yetersiz beslenme, nüfusa oranı (%)
- %18 2024
- 168 ülke arasında 33. sırada · dünya medyanı: %4,9
- Orta veya ağır gıda güvensizliği, nüfusa oranı (%)
- %47 2024
- dünya medyanı: %23
- Gıda ithalatı, mal ithalatına oranı (%)
- %22 2024
- dünya medyanı: %15
- Gıda ihracatı, mal ihracatına oranı (%)
- %91 2024
- dünya medyanı: %17
- Tarımsal hammadde ihracatı, mal ihracatına oranı (%)
- %1,1 2024
2000’den bu yana değişim
Dünya Bankası, World Development Indicators (güncelleme: 11 Kasım 2026), CC BY 4.0; arazi, verim ve gübre verileri FAO’dan, istihdam verileri ILO model tahminlerinden, gıda güvenliği verileri SDG veritabanı aracılığıyla FAO’dan alınmıştır.
Üretim ve ticaret
Gambiya’da 2024 yılında tonaj bakımından en çok üretilen ürünler (FAOSTAT); ülkenin dünya sıralaması, dünya üretimindeki payı ve 10 yıllık değişimle birlikte.
| Ürün | 2024, ton | Dünya sırası | Dünya payı | 10 yıllık değişim |
|---|---|---|---|---|
| İnek sütü | 52.822 | 131. | %0,01 | −%32 |
| Yer fıstığı | 52.642 | 39. | %0,09 | −%35 |
| Çeltik | 52.548 | 83. | %0,01 | +%13 |
| Darı | 40.330 | 31. | %0,13 | −%48 |
| Kaju | 36.017 | 17. | %0,85 | +%558 |
| Yağ palmiyesi meyvesi | 35.076 | 39. | %0,01 | %0,0 |
| Mısır | 25.817 | 121. | %0,00 | −%15 |
| Diğer sebzeler | 13.609 | 126. | %0,00 | +%7,5 |
| Manyok | 12.212 | 67. | %0,00 | −%1,4 |
| Yer fıstığı yağı | 10.400 | 38. | %0,16 | −%45 |
| Diğer meyveler | 8.489 | 90. | %0,02 | +%6,0 |
| Sorgum | 5.456 | 78. | %0,01 | −%73 |
En büyük tarım ve gıda ihracatı, 2024
- Yer fıstığı15,4 milyon ABD doları47.340 ton · dünyada 3. sırada
- Kaju1,3 milyon ABD doları26.593 ton · dünyada 13. sırada
- Susam616.000 ABD doları5.453 ton · dünyada 29. sırada
- Diğer tropikal meyveler609.000 ABD doları1.111 ton · dünyada 17. sırada
- Şeker pancarı383.000 ABD doları70 ton · dünyada 22. sırada
- Keten tohumu yağı330.000 ABD doları714 ton · dünyada 21. sırada
En büyük tarım ve gıda ithalatı, 2024
- Buğday29,5 milyon ABD doları103.832 ton · dünyada 113. sırada
- Keten tohumu yağı20,8 milyon ABD doları42.748 ton · dünyada 1. sırada
- Tavuk eti18,1 milyon ABD doları55.080 ton · dünyada 60. sırada
- Yeşil soğan ve arpacık4,1 milyon ABD doları23.242 ton · dünyada 4. sırada
- Tavuk yumurtası2,9 milyon ABD doları5.041 ton · dünyada 52. sırada
- Patates1,8 milyon ABD doları8.472 ton · dünyada 103. sırada
Tüm ürünler (57), 1961’den bu yana grafiklerle → EN
FAO, FAOSTAT: bitkisel ve hayvansal üretim ile ticaret (2024), CC BY 4.0.
Arz ve talep
Son pazarlama yılına ait USDA dengeleri ve içinde bulunulan sezon için tahmin; değişim, üretimin bir önceki yıla göre farkıdır. Birimler her ürünün adının altında verilmiştir.
| Ürün | Yıl | Üretim | Değişim | İthalat | İhracat | Tüketim | Dönem sonu stok |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Tahıllar | |||||||
| Pirinçbin ton | 2026/27 tahmin | 39 | +%5,4 | 350 | 0 | 380 | 78 |
| Darıbin ton | 2026/27 tahmin | 40 | −%11 | 0 | 0 | 40 | 0 |
| Mısırbin ton | 2026/27 tahmin | 25 | −%7,4 | 0 | 0 | 25 | 0 |
| Sorgumbin ton | 2026/27 tahmin | 5 | %0 | 0 | 0 | 5 | 0 |
| Yağlı tohumlar | |||||||
| Yer fıstığıbin ton | 2026/27 tahmin | 60 | %0 | 10 | 1 | 69 | 0 |
| Küspeler | |||||||
| Yer fıstığı küspesibin ton | 2026/27 tahmin | 8 | %0 | 0 | 0 | 8 | 0 |
| Bitkisel yağlar | |||||||
| Yer fıstığı yağıbin ton | 2026/27 tahmin | 6 | %0 | 0 | 0 | 6 | 0 |
| Şeker, pamuk ve kahve | |||||||
| Şeker (santrifüj)bin ton | 2026/27 tahmin | 0 | — | 200 | 0 | 200 | 30 |
USDA Foreign Agricultural Service, Production, Supply and Distribution (PSD) veritabanı, indirme tarihi: 22 Kasım 2026; kamu malı. Pazarlama yılları ürüne ve ülkeye göre değişir.
Başkentin iklimi (Banjul)
Başkentte (Banjul) yıllık yağış yaklaşık 829 mm; en yağışlı ay ağustos (290 mm), en kurak ay ocak (2 mm); 4 ay boyunca aylık yağış en az 60 mm. Yıllık ortalama sıcaklık 25,3 °C; en soğuk ay şubat (22,6 °C), en sıcak ay ekim (28,2 °C). Tarım bölgeleri başkentten daha nemli, daha kurak, daha sıcak ya da daha serin olabilir.
NASA Langley Research Center, POWER projesi: 13,45° enlem ve −16,59° boylamdaki nokta için 2001–2025 klimatolojisi; model verisi (MERRA-2), meteoroloji istasyonu ölçümü değildir.
Gambiya’da fiyatlar
Şirketler ve fuarlar
Merkezi Gambiya’da bulunan tarım şirketleri
Husfarm’da tanıtılan 300 büyük tarım şirketinden hiçbirinin merkezi burada değil. Tüm şirket profilleri EN
Tarım fuarları
Husfarm takviminde henüz Gambiya’daki bir tarım fuarı yok. Fuar takvimi EN
Komşu ülkelerde tarım
Sorular ve cevaplar
Gambiya’da başlıca tarım ürünleri nelerdir?
FAOSTAT verilerine göre 2024 yılında tonaj bakımından en büyük ürünler: yer fıstığı (52.642 ton), çeltik (52.548 ton) ve darı (40.330 ton). Değer bakımından en büyük tarımsal ihraç ürünü: yer fıstığı (2024 yılında 15,4 milyon ABD doları).
Gambiya’da tarımın önemi nedir?
Dünya Bankası verilerine göre 2025 yılında tarım, ormancılık ve balıkçılığın GSYH’deki payı %24 (619 milyon ABD doları); istihdamdaki payı ise %28 (2025, ILO model tahminleri).
Gambiya’da ne kadar tarım arazisi var?
2024 yılında tarım arazilerinin kara alanı içindeki payı %76; ekilebilir arazi 588.000 hektar, kişi başına 0,21 hektar.
Gambiya’da en çok yağış hangi ayda düşer?
Başkentte (Banjul) en çok yağış ağustosta düşer: ortalama yaklaşık 290 mm (2001–2025, NASA POWER); 4 ay boyunca aylık yağış en az 60 mm. Ülkenin diğer bölgelerinde yağış farklı olabilir.
Kaynaklar
- Dünya Bankası, World Development Indicators CC BY 4.0 · arazi, tarım ekonomisi, nüfus, gıda güvenliği
- FAO, FAOSTAT CC BY 4.0 · üretim ve ticaret
- USDA Foreign Agricultural Service, PSD Online kamu malı · arz ve talep
- NASA Langley Research Center, POWER Project başkentin iklimi
- Natural Earth kamu malı · haritadaki sınırlar, göller ve şehirler
- Husfarm piyasa fiyatları, arazi ve canlı hayvan fiyatları, döviz kurları, şirketler ve fuarlar; her birinin kaynağı bağlantılı sayfalarda

